Çevre Kanunu · Ek Madde 11Tarife yılı: 2026
Geri Kazanım Katılım Payı Yükümlülükleri
Yurt içinde piyasaya arz edilen lastik, akümülatör, pil, madeni ve bitkisel yağ, ilaç, elektrikli–elektronik eşya ile tüm ambalajlar için kimin, ne zaman, ne kadar beyan edip ödeyeceğine dair uygulama rehberi.
- Beyan dönemi
- Üç aylık2020 yılında altı aylık uygulanmıştı.
- Beyan son günü
- Dönemi takip eden ayın son günüSaat 23.59’a kadar, elektronik ortamda.
- Ödeme son günü
- Beyannamenin verildiği ayın sonuVergi dairesi, PTT, anlaşmalı banka veya gib.gov.tr.
- Mükellef
- Piyasaya süren / ithalatçıPlastik poşette satış noktası.
- Beyan yoksa
- Boş beyanname zorunlu“Beyan edilecek geri kazanım katılım payı bulunmamaktadır.”
01 · Dayanak
Yasal çerçeve
10/12/2018 tarih ve 30621 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7153 sayılı Kanunun 8. maddesi ile Çevre Kanunu’na “Geri kazanım katılım payı” başlıklı Ek Madde 11 eklenmiştir. Maddenin beyan ve ödeme düzeni, 22/2/2019 tarih ve 30694 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7166 sayılı Kanunla değiştirilmiştir: beyan Bakanlık yerine vergi dairesine yapılır ve ödeme, beyanı izleyen ikinci ayın sonu yerine aynı ayın sonuna kadar gerçekleştirilir.
2872 sayılı Çevre Kanunu, Ek Madde 11 — yürürlükteki hâli
“Yurt içinde piyasaya arz edilen bu Kanuna ekli (1) sayılı listede yer alan ürünlerden poşetler için satış noktalarından, diğer ürünler için piyasaya sürenlerden/ithalatçılardan bu listede belirtilen tutarda geri kazanım katılım payı tahsil edilir. Bu listedeki ürünlerden herhangi birinin piyasaya arzının, farklı bir ürünün, malzemenin veya eşyanın ithalatı ile birlikte gerçekleşmesi hâlinde geri kazanım katılım payı ithalatçıdan tahsil edilir. …
Geri kazanım katılım payları ürünün piyasaya sürüldüğü/ithal edildiği tarihi takip eden ayın yirmi dördüncü günü sonuna kadar ilgililerin gelir veya kurumlar vergisi yönünden bağlı olduğu vergi dairesine beyan edilerek aynı ayın sonuna kadar ödenir. …”
Beyan dönemi neden üç aylık?
Ek madde 11, beyan dönemlerini belirleme yetkisini Hazine ve Maliye Bakanlığına vermiştir. Bakanlık bu yetkiye dayanarak beyan dönemini üç aylık olarak belirlemiş ve beyannamenin, dönemi takip eden ayın son günü saat 23.59’a kadar verilmesini öngörmüştür. Sayfadaki takvim bu düzenlemeye göredir.
Uygulamanın ayrıntıları 31/12/2019 tarih ve 30995 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Geri Kazanım Katılım Payına İlişkin Yönetmelik ile bu Yönetmeliğin Uygulanmasına Dair Usul ve Esaslar’da; beyan ve ödeme işlemleri ise Hazine ve Maliye Bakanlığı düzenlemelerinde belirlenmiştir. Bu sayfadaki açıklamalar, Usul ve Esaslar’ın 8/8/2025 tarihli hâline dayanmaktadır.
02 · Kapsam
Kapsama dahil ürünler
Plastik poşet dışında; lastik, akümülatör, pil, madeni yağ, bitkisel yağ, ilaç, elektrikli ve elektronik eşya ile içecek ambalajı dâhil tüm ambalajlar kapsamdadır. Yönetmelikteki tanımlar şunlardır:
03 · Kapsam dışı
Yönetmeliğin kapsamadığı durumlar
Yönetmelik aşağıdakileri kapsamaz:
- Tekrar kullanıma alınan ürünler, zati ihtiyaç kapsamındaki ürünler, imha edilerek tasfiye edilecek gümrüklü ürün ve eşyalar ile ihraç edilen ürünler.
- Kamu kurum ve kuruluşlarının münhasıran asli görevlerinde kullanmak, piyasaya arz edilmemek ve ticari amaç güdülmemek kaydıyla ürettikleri veya bağlı kuruluşlarına ürettirdikleri, Kanunun ek-1 sayılı listesinde yer alan ürünler.
Elektrikli ve elektronik eşya sayılmayanlar
Usul ve Esaslar’da 5/8/2025 tarihli değişiklikle, aşağıdakilerin Yönetmelik kapsamındaki “elektrikli ve elektronik eşya” olarak değerlendirilmeyeceği belirtilmiştir:
- Sadece profesyonel kullanıma sunulan, karayolu dışında kullanılan hareketli makineler. Çalışması sırasında sabit, çalışma konumları arasında sürekli veya yarı sürekli hareket gerektiren, yerleşik güç kaynağına sahip makineler — forklift, sokak süpürücü, mobil vinç gibi.
- Yolcu ve eşya taşımacılığında kullanılan araçlar (tip onaylı olmayan elektrikli iki tekerlekli araçlar hariç) — araba, uçak, gemi gibi.
- Sağlık Bakanlığınca vücuda yerleştirilebilir aktif tıbbi cihaz ve kullanım ömrü sona ermeden önce enfeksiyon yapıcı olması beklenen tıbbi cihaz ya da in vitro tanı cihazı olarak tanımlanan ürünler — kalp pili gibi.
- Trafo ve jeneratörler, Çevre Kanunu ek-1 sayılı listesi kapsamında yer almadığından uygulama dışındadır.
04 · Mükellef
Katılım payının doğduğu haller
Yönetmelik kapsamındaki ürünlerden sadece yurt içinde piyasaya arz edilenlere geri kazanım katılım payı uygulanır. Geri kazanım/geri dönüşüm yolu ile elde edilenlerden kapsamda yer alan ürünler için de katılım payı alınır.
Katılım payı zincirin neresinde doğar?
Kural: Katılım payı, ürünün ilk defa piyasada yer aldığı teslim işleminde bir kez doğar; sonraki satışlar katılım payına tabi değildir. İstisna: plastik poşetlerde yükümlülük satış noktasına aittir.
- Kapsamdaki ürünlerin tedarik amaçlı üretilmesi hâlinde üreticilere bu ürünler için yükümlülük oluşmaz.
- Tedarikçilerden temin edilen ürünlere kendi adını, ticarî markasını veya ayırt edici işaretini koyarak piyasaya arz edenlerden katılım payı alınır.
- Serbest dolaşıma sokulmak suretiyle millileştirilen ürünler ithalatçı tarafından yurt içinde piyasaya arz edilmiş sayılır; katılım payı ithalatçıdan alınır.
05 · Ambalajlar
Ambalajlarda yükümlülük
Bir ürün ambalaj sayılır mı? Üç kriter
- Kriter 1. Şu üçü birlikte sağlanıyorsa ambalaj kabul edilir: başka bir ürün/eşya/malzemenin ayrılmaz parçası değilse; o ürünün kullanım ömrü boyunca içinde bulundurmak, desteklemek veya korumak için kullanımı gerekli değilse; ürün ve tüm parçalarıyla birlikte kullanılıp tüketilip bertaraf edilmiyorsa. Bu kriterlerden birini sağlamayanlar asıl ürünün orijinal parçası kabul edilir.
- Kriter 2. Satış yerlerinde doldurulmak üzere tasarlanan ve bu şekilde kullanılan ürün/eşya/malzemeler ile satış yerlerinde satılan, doldurulan ya da doldurulması tasarlanan tek kullanımlık ürün/eşya/malzemeler ambalaj kabul edilir. Tekrar aynı amaçla bağımsız kullanımı mümkün olanlar orijinal ürün sayılır.
- Kriter 3. Ambalajın bileşenleri ile ambalajda bulunan destekleyici, yardımcı parçalar, bütünleşik oldukları ambalajın parçası kabul edilir. Bir ürüne doğrudan asılan ya da takılan ve ambalaj görevi gören parçalar, ürünün ayrılmaz parçası olmayıp ürünle birlikte kullanılıp tüketilip bertaraf edilmedikçe ambalaj kabul edilir.
Üretildiği malzemeye göre ambalajlar
Hesaplama esası: adet mi, kilogram mı?
- İçecek ambalajları: kapak/mantar/tıpa, etiket gibi bileşenleriyle birlikte bir bütün olarak değerlendirilir ve ek-1 sayılı listede belirtildiği üzere adet üzerinden hesaplanır.
- Diğer ambalajlar (birincil, ikincil, üçüncül): ambalaj ve ona bütünleşik kapak, etiket gibi bileşenleri malzeme cinsine göre ayrı ayrı ek-1 sayılı liste üzerinden değerlendirilerek hesaplanır — ahşap ambalaj hariç kilogram esaslıdır.
Beyan ve ödeme yükümlülüğü kimde?
- Plastik poşetler için satış noktaları; diğer ambalajlar için piyasaya süren ve/veya ithalatçı.
- Ambalajlar için piyasaya sürülme işlemi, bu ambalajların herhangi bir ürün/eşya/malzemenin piyasaya arzında kullanılması durumunda oluşur.
- Ambalaj üreticileri tarafından üretilerek veya ithal edilerek bu ambalajları kullanacaklara yapılan boş ambalaj arzları piyasaya sürme tanımı dışındadır. Ancak ambalaj üreticileri, ürettikleri boş ambalajların piyasaya arzında bunların satışı, taşınması, saklanması için kullandıkları ambalajlardan sorumludur.
Örnek 1
İçme suyu dolumu yapan (A), dolum sonucunda kendi adı ve/veya ticari markasıyla piyasaya arz ettiği suyun ambalajları için piyasaya sürendir.
Mükellef: (A)
Örnek 2
Salça üreticisi (B), (C) adına üretim yapmakta ve ambalajlı salçalar (C)’nin markasıyla piyasaya arz edilmektedir. (C) piyasaya süren, (B) tedarikçidir. (B)’nin (C)’ye satışı esnasında oluşacak katılım payından (C) sorumludur; sonraki satışlar katılım payına tabi değildir.
Mükellef: (C)
Örnek 3
İçecek üreticisi (X), ürünlerini (Y) adına üretmekte ve ambalajda her iki firmanın markası bulunmaktadır. Piyasaya arzı (Y) gerçekleştirdiğinden ve aksi sözleşmede belirtilmedikçe (Y) piyasaya süren, (X) tedarikçidir.
Mükellef: (Y)
Örnek 4
Şampuan üreticisi (D), kendi markasıyla ambalajlı şampuanları toptancı (E)’ye satmıştır; (E) satış noktası (F)’ye, (F) tüketiciye satmıştır. Katılım payı (D)’nin (E)’ye arzında doğar.
Mükellef: (D)
Örnek 5 · İthalat
(X), yurt dışından 10.000 adet 1 litrelik cam ambalajlı içecek ithal etmiş; 7.000 adedini (Y) adına ithalat yetkilisi/temsilcisi sıfatıyla, 3.000 adedini kendi nam ve hesabına ithal etmiştir. (Y) adına ithal edilen 7.000 adedin içecek ambalajı ve diğer ambalajlarından doğan yükümlülük (Y)’ye aittir; (X) yalnızca kendi adına ithal ettiği 3.000 adetten sorumludur.
7.000 adet → (Y) · 3.000 adet → (X)
Örnek 6 · Satış noktası
Kafeterya işleten (S), çay ve kahveyi hem cam/porselen fincanlarda hem de (P)’den boş olarak satın aldığı tek kullanımlık bardaklarda sunmaktadır. (S), tek kullanımlık bardaklar için piyasaya sürendir ve ürünlerin müşterilere sunumu itibarıyla oluşan katılım payını içecek ambalajları için belirlenen tutar üzerinden beyan edip ödemekle yükümlüdür. Tekrar kullanılabilir fincanlar için (S)’nin, tek kullanımlık bardaklar için ise üretici (P)’nin yükümlülüğü yoktur.
Mükellef: (S)
Birincil ambalajlarda beyan var, tahsil yok
Ek-1 sayılı listede gösterilen ve katılım payı tahsil edilecek ürünlerin — yalnızca lastik, akümülatör, madeni yağ, bitkisel yağ, elektrikli ve elektronik eşya, pil, ilaç — birincil ambalajlarından (şişe, bidon, teneke kutu, kâğıt/karton koli veya plastik sarmalı/kaplaması gibi) beyan alınacak ancak katılım payı tahsil edilmeyecektir.
Ancak bu ürünlerden Yönetmelik gereği katılım payı tahsilinin yapılmadığı durumlarda, birincil ambalajları için beyan verme ve ödeme yükümlülüğü oluşur. Katılım payına tabi olup olmamasına bakılmaksızın, ürünlerin birincil ambalajları dışındaki diğer ambalajları için katılım payı tahsil edilir. Katılım payı uygulamasına tabi olmayan ürünlerin ambalajlarında birincil/diğer ambalaj ayrımı yoktur; tüm ambalajları için yükümlülük geçerlidir.
Örnek 7
İlaç üreticisi (Ş) tarafından üretilen öksürük şurubu; metal kapaklı cam şişeye doldurulmakta, prospektüsü ve ölçek kabıyla birlikte plastik film kaplı karton kutu içinde piyasaya arz edilmektedir. (Ş), yalnızca ek-1 sayılı listede ilaçlar için belirlenen katılım payından sorumludur; birincil ambalajlar (cam şişe, metal kapak, karton kutu, plastik film, etiket) ve kutu içindeki ölçek kabı ile prospektüs için ayrıca yükümlülük bulunmamaktadır.
Yalnızca ilaç tarifesi uygulanır
06 · Depozito
Depozito uygulamaları
Depozito uygulaması, yükümlülüğü tümüyle ortadan kaldırmaz; beyan yükümlülüğü devam eder, ödeme yükümlülüğü ise şartlara bağlı olarak kalkar. İki ayrı rejim vardır.
Bakanlık onaylı depozito yönetim sistemi
Yeniden kullanılabilir ambalajlarla tüketiciye iletilen eşya ve/veya malzemelerin kullanımları sonrasında oluşan ambalajların yeniden kullanımının sağlanması amacıyla iade alınmasına yönelik olarak, Bakanlıkça belirlenen esaslar doğrultusunda depozito yönetim sistemi kurularak Bakanlıktan onay alınması durumunda; depozito uygulaması dâhilinde geri toplanmak üzere piyasaya arz edilen ambalajlar için beyan verilir ancak katılım payı ödenmez. Depozito uygulaması dâhilinde piyasaya sürülen ancak geri toplanamayan miktarlar için katılım payı ödenir.
Depozito uygulama planı hazırlanarak Bilgi Sistemi üzerinden Bakanlığa sunulur; uygun bulunan planlar için bir kod numarası tahsis edilir ve uygulamalara ilişkin veriler Bakanlık bilgi sistemine girilir.
TÜÇA zorunlu depozito uygulaması
Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) tarafından depozito yönetim sistemine dâhil edilmesi zorunlu tutulan ve TÜÇA’dan alınan onay ile piyasaya arz edilen ürünlerin birincil ambalajları için beyan verilir ancak katılım payı ödenmez. Bu ürünlerin birincil ambalajları haricindeki diğer ambalajları için beyan verilerek ödeme yapılır.
Kayıt, TÜÇA’ya ait Depozito Bilgi Yönetim Sistemi (dbys.gov.tr) üzerinden yapılır; kapsam dâhilindeki ambalaj türü ve sınıfı özelinde alınan onaya istinaden kod numarası verilir ve bu kod numaraları beyanlarda bildirilir. Zorunlu depozito kapsamına alınan ambalajlı ürünlerin piyasaya arzı yalnızca TÜÇA’nın onayı ve belirlediği usul ve esaslar doğrultusunda gerçekleştirilebilir.
07 · Yükümlülükler
Piyasaya arz edenlerin yükümlülükleri
- Piyasaya arz ettikleri ürünleri Kanunun ek-1 sayılı listesi kapsamında sınıflandırarak adet ve/veya ağırlık olarak tanımlayıp kayıt altına almak.
- Katılım paylarını, ek-1 sayılı listede verilen ve her yıl güncellenerek Bakanlıkça ilan edilen birim ücretler üzerinden ödemek.
- Beyan ve ödeme işlemlerini Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenen esaslara göre yerine getirmek.
- Plastik poşetlerin özellikleri, ücretleri, satışı, beyanı, katılım payı tahsili ile izleme, kontrol ve denetim işlemlerine yönelik Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslara uymak.
- Kapsamda yer almayan bir ürünün ithalatı sırasında Yönetmeliğe tabi bir ürünün de ithali gerçekleşirse katılım paylarını ayrıca beyan etmek ve ödemek.
- Piyasaya arz edilen ürünlere ilişkin bilgi ve belgeleri Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslara uygun şekilde Bakanlığa sunmak.
- Atık Yönetimi Yönetmeliği ile genişletilmiş üretici sorumluluğu kapsamında tanımlanmış ürün ve malzemelere yönelik yükümlülüklerini ilgili mevzuat uyarınca ayrıca yerine getirmek.
08 · Onay ve doğrulama
Muhasebe sorumlusu, çevre görevlisi ve YMM
Beyanın doğruluğu yalnızca beyannameyi verenin sorumluluğunda değildir; Usul ve Esaslar, beyan öncesinde bir iç onay zinciri öngörmüştür. Bu bölüm, uygulamada en sık atlanan yükümlülüktür.
Muhasebe sorumlusu onayı — istisnasız
Piyasaya süren/ithalatçılar, Yönetmelik kapsamında yapılacak olan tüm bildirim ve beyanlarını (iade ve mahsuplaşmaya esas işlemler dâhil) görevlendirdikleri muhasebe sorumlularına ilgili belgeler — alış, satış, devir, bağış gibi teslim belgeleri, bütçe raporları, vergi beyanları — üzerinden inceletmek ve doğruluğunu onaylatmakla yükümlüdür. Tutar eşiği yoktur.
Muhasebe sorumlusu, makbuz, fatura, irsaliye vb. belgelerin kayıtlarından ve genel muhasebe işlemlerinin mevzuata uygun yürütülmesinden, piyasaya süren/ithalatçı ve satış noktaları adına organ veya temsilcilik görevini yapan ya da bu görevi üstlenen kişidir.
Çevre görevlisi onayı — tutara bağlı
Sürekli çevre görevlisi istihdam eden, çevre danışmanlık firmalarından hizmet alan veya çevre yönetim birimi kurma zorunluluğu bulunan işletmeler ile ödeyeceği katılım payı miktarı belirlenen tutarı aşan piyasaya süren işletmeler (ithalatçılar ve satış noktaları dâhil), tüm bildirim ve beyanların muhasebe sorumlusu ve çevre görevlisi tarafından incelenip onaylanmasını sağlamakla yükümlüdür. Bu durum piyasaya süren/ithalatçının yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.
Eşik, toplam beyan miktarının beyan döneminin kapsadığı ay sayısına bölünmesiyle bulunur; yani aylık ortalama esas alınır. 5/8/2025 tarihli değişiklikle tutar 150.000 TL olarak belirlenmiş ve her yıl yeniden değerleme oranında artırılacağı hükme bağlanmıştır.
Örnek · Usul ve Esaslar
Çay ve kahve satışı yapan (Ş)’nin çevre görevlisi istihdam etme zorunluluğu bulunmamaktadır. (Ş)’nin 2024 yılının herhangi bir üç aylık dönemi için beyan edip ödeyeceği toplam tutar 450.000 TL’den fazla ise muhasebe sorumlusunun hesaplamaları için çevre görevlisi onayı alınması gerekir; 450.000 TL veya daha az ise gerekmez.
2024 yılı için tespit edilen yeniden değerleme oranı %43,93 olduğundan, 2025 yılında üç aylık eşik 647.685 TL’ye yükselmiştir; (Ş)’nin 2025’in bir üç aylık döneminde ödeyeceği tutar 700.000 TL ise çevre görevlisi onayı gerekir.
Eşik her yıl yeniden değerlenir
Bakanlık talep ederse: YMM veya bağımsız denetim incelemesi
Geri kazanım katılım payı beyannamelerine yönelik Yeminli Mali Müşavirlere yaptırılacak inceletme ve/veya doğrulatma işlemleri ile bağımsız denetim kuruluşlarına yaptırılacak inceletme işlemleri, Bakanlıkça gerekli görülerek talep edilmesi hâlinde yaptırılarak Bakanlığa sunulur. Bakanlık ve il müdürlükleri, plastik poşet ücretlendirmesi ve depozito uygulamaları dâhil olmak üzere gerekli gördüğü her türlü veri ve bilgiyi kamu kurumları ile gerçek ve tüzel kişilerden doğrudan istemeye yetkilidir.
09 · Beyan
Beyan ve ödeme
Ek madde 11’in Hazine ve Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye dayanılarak Geri Kazanım Katılım Payı Beyannamesinin elektronik ortamda verilmesi zorunluluğu getirilmiştir. Gelir veya kurumlar vergisi mükellefi olsun veya olmasın tüm satış noktaları ile piyasaya sürenler/ithalatçılar beyannamelerini elektronik ortamda göndermek zorundadır.
Beyan dönemleri 2020 yılında altı aylık (Ocak–Haziran, Temmuz–Aralık), 2021’den itibaren üç aylık olarak belirlenmiştir. Beyanname, plastik poşetin satışının yapıldığı; diğer ürünler için piyasaya sürüldüğü/ithal edildiği beyan dönemini takip eden ayın son günü saat 23.59’a kadar yetkili vergi dairesine gönderilir. Son gün resmî tatile denk gelirse takip eden ilk iş günü esas alınır.
Sıfır beyan da zorunlu
Beyanname vermekle yükümlü olanlar, beyan döneminde ek-1 sayılı listedeki ürünlerden plastik poşet satışı ya da diğer ürünlerin piyasaya arzını/ithalini yapmamış olsalar dahi beyanname vermekle yükümlüdür. Bu durumda beyannamenin “Beyan edilecek geri kazanım katılım payı bulunmamaktadır” seçeneği işaretlenerek gönderilmesi gerekir. Beyanname verme yükümlülüğü, tutar tahsil edilmeyecek piyasaya arz işlemleri için de geçerlidir.
Beyannamenin verileceği vergi dairesi
- Gelir veya kurumlar vergisi mükellefiyeti bulunanlar için gelir veya kurumlar vergisi yönünden bağlı olduğu vergi dairesi.
- Mükellefiyeti bulunmayan gerçek kişiler için yerleşim yeri adresinin bulunduğu; gerçek kişiler dışında kalanlar için kanuni merkezinin/işyerinin bulunduğu yer vergi dairesi.
Örnek 1 · Şubeli işletme
Ankara’da faaliyette bulunan (C) A.Ş.’nin Seğmenler Vergi Dairesinde kurumlar vergisi mükellefiyeti; ayrıca İstanbul, Çorum, Samsun ve Bursa/Gemlik’te şubeleri vardır. Merkez ve şubelerden yapılan plastik poşet satışlarına ait tek beyanname, dönemi takip eden ayın son günü 23.59’a kadar kurumlar vergisi mükellefiyetinin bulunduğu Seğmenler Vergi Dairesine gönderilir.
Tek beyanname · Seğmenler VD
Örnek 2 · Adi ortaklık
Konya’da faaliyet gösteren üç ortaklı (ABC) Adi Ortaklığının Meram Vergi Dairesinde KDV ve gelir (stopaj) mükellefiyeti bulunmaktadır; ortakların gelir vergisi mükellefiyetleri farklı vergi dairelerindedir. Beyanname, ortaklık adına Meram Vergi Dairesine gönderilir.
Ortaklık adına · Meram VD
Beyannamenin gönderilmesi
- 340 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği kapsamında elektronik ortamda kendisi gönderme şartlarını taşıyanlar ile gelir/kurumlar vergisi mükellefiyeti bulunmamakla birlikte beyan zorunluluğu bulunanlar, beyannameyi kendileri gönderebilir.
- Gelir/kurumlar vergisi mükellefiyeti bulunmayanların, Elektronik Ortamda Geri Kazanım Katılım Payı Beyannamesi Gönderme Talep Formunu doldurarak yetkili vergi dairesine müracaat etmesi gerekir; kendilerine kullanıcı kodu, parola ve şifre verilir.
- Kendisi gönderme şartlarını taşımayanlar (adi ortaklıklar dâhil), aracılık yetkisi almış gerçek/tüzel kişiler vasıtasıyla, durumuna uyan sözleşmeyi düzenlemek suretiyle gönderir.
- 340 Sıra No.lu Tebliğ uyarınca aracılık yetkisi bulunan meslek mensupları ile 486 Sıra No.lu Tebliğ uyarınca Defter-Beyan Sistemini kullanma yetkisi bulunan meslek odaları, müşterilerine/üyelerine ait beyannameleri gönderebilir.
Onay, tahakkuk ve ödeme
- Elektronik ortamda gönderilen beyannameler, ön kontrolü yapıldıktan sonra kabul edilir; tahakkuku engelleyen hata varsa gönderene bildirilir, düzeltildikten sonra tekrar gönderilir.
- Onaylama ile beyanname vergi dairesine verilmiş sayılır. Kanuni süresinde verilmiş sayılması için onaylamanın son gün saat 23.59’a kadar tamamlanmış olması gerekir.
- Aracı tarafından gönderilip onaylanan beyanname mükellef tarafından verilmiş sayılır; tahakkuk fişi elektronik ortamda iletilir.
- Tahakkuk eden katılım payı, beyannamenin verildiği ayın sonuna kadar vergi dairesi vezneleri, PTT işyerleri ve anlaşmalı bankalara; ayrıca gib.gov.tr üzerinden banka kartı veya havale yöntemiyle ödenebilir.
10 · Aykırılık
Gecikme, düzeltme ve mahsuplaşma
Süresinde beyan edilip ödenmeyen katılım payı
Beyanname süresinde verilmesine rağmen katılım payı beyan edildiği ayın sonuna kadar ödenmezse; vergi dairesince 6183 sayılı Kanunun 55 inci maddesi uyarınca düzenlenecek ödeme emrinin tebliği ile ve vade tarihinden itibaren aynı Kanunun 51 inci maddesi kapsamında gecikme zammı tatbik edilmek suretiyle takip işlemlerine başlanır. Bu bilgiler Bakanlıkla paylaşılır.
Beyan edilmediğinin veya eksik beyan edildiğinin tespiti
Bakanlıkça süresinde beyan edilmediğinin veya eksik beyan edildiğinin tespiti hâlinde, beyan edilmeyen veya eksik beyan edilen katılım payının her bir dönem ayrı ayrı belirtilmek üzere tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenmesi gerektiğine ilişkin yazı ilgiliye tebliğ edilir. Bir aylık sürenin son günü vade tarihi kabul edilerek takip başlar; alacak, beyan edilmesi gereken son günden ödendiği tarihe kadar gecikme zammı oranında faiz uygulanarak tahsil edilir.
Süresinden sonra verilen beyanname
Beyannamenin, beyan edilmesi gerektiği aydan sonra verilmesi hâlinde katılım payının beyannamenin verildiği tarihten itibaren bir ay içinde ödenmesi gerekir. Bir aylık sürenin son günü vade tarihi kabul edilir ve beyan edilmesi gereken son günden ödeme tarihine kadar gecikme zammı oranında faiz uygulanır. Ayrıca 2872 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin birinci fıkrasının (z) bendi gereğince idari para cezası verilmesi için durum vergi dairesince Bakanlığa bildirilir.
Düzeltme beyannamesi
- Beyannamenin kanuni süresi içinde elektronik ortamda verilmesi esastır. Süresinde veya süresinden sonra verilen beyannamenin hatalı ve/veya eksik olduğu hâllerde düzeltici mahiyette yeni bir beyanname verilebilir.
- Düzeltme beyannamelerinin, ilgili döneme münhasır olarak verilen beyannamelerdeki bilgileri de kapsaması gerekir.
- Beyanname verme süresi geçtikten sonra verilen düzeltme beyannameleri üzerine ödenmesi gereken katılım payları için gecikmeye ilişkin hükümler uygulanır.
- Tutarı azaltıcı mahiyette düzeltme beyannamesi verilmesi hâlinde gerekli düzeltme işlemleri yapılır.
İade ve mahsuplaşma
İade, plastik poşetler dışındaki ürünlerde cayma hakkının kullanılması, sözleşmeden dönülmesi, sözleşmenin feshi veya garanti/ayıplı mal kapsamında geri alınması işlemini ifade eder. Son kullanma/tüketim tarihi gerekçesiyle piyasaya sürence piyasadan geri çekilerek muhasebe kayıtlarına işlenen ürünler ile ilgili idarelerce piyasadan toplatılan ürünler de iade kapsamında değerlendirilir.
Beyanname vermekle yükümlü olanlar, iade alınan ürünlere isabet eden ve ilgili dönemde beyan edilen katılım payı tutarını — plastik poşetler hariç — beyan edecekleri toplam katılım payından mahsup edebilir. Bir beyan döneminde mahsup edilecek tutar, beyan edilecek toplam tutardan fazla ise aradaki fark bir sonraki döneme devreder.
Örnek 1 · Orijinal eşya/parça
Ankara’da otomobil satışı yapan (D) A.Ş. bir dönemde 150 adet otomobil ithal etmiştir. İthal edilen otomobillerde orijinal eşya/parça olarak kullanılan ek-1 listesindeki ürünler (akü, lastik, madeni yağ, elektrikli ve elektronik eşyalar) için katılım payı hesaplanmaz; ancak bu ürünler beyannamenin ilgili alanında gösterilir.
Beyan var · tahsil yok
Örnek 2 · Mahsup
(G) A.Ş., bir üç aylık dönemde 1.000 adet binek araç lastiği piyasaya sürmüş, bunlardan 100 adedini aynı dönemde iade almıştır. Ayrıca önceki dönemde beyan ettiği 50 adet lastiği de bu dönemde iade almıştır. Aynı dönemde iade alınan 100 adet beyannameye dâhil edilmez; 900 adet için hesaplanan katılım payından, önceki dönemde beyan edilip bu dönemde iade alınan 50 adede ilişkin tutar beyanname üzerinde mahsup edilir.
Beyan: 900 adet · Mahsup: 50 adet
Örnek 3 · Devreden tutar
(H) A.Ş. bir dönemde 2.000 TL katılım payı hesaplamıştır. Önceki dönemde piyasaya sürüp 3.000 TL katılım payı hesapladığı ürünleri ise bu dönemde iade almıştır. 2.000 TL’lik tutardan 3.000 TL’lik iade tutarı beyannamenin ilgili satırında gösterilerek mahsup edilir; mahsup edilemeyen 1.000 TL sonraki dönemlerde mahsup edilmek üzere devreder.
Devreden: 1.000 TL
Ceza uygulaması
Geri Kazanım Katılım Payına İlişkin Yönetmelikte yer alan düzenlemelere aykırı hareket edenler hakkında 2872 sayılı Kanunda öngörülen müeyyideler uygulanır. Anılan Kanunda yazılı fiiller hakkında verilecek idari nitelikteki cezalar, bu fiiller için diğer kanunlarda yazılı cezaların uygulanmasına engel olmaz.
11 · Tarife
2026 yılında uygulanacak katılım payı tutarları
Yürürlükteki tarife
Aşağıdaki tutarlar 1/1/2026 – 31/12/2026 dönemi içindir. 30/12/2025 tarih ve 33123 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2026/1 sayılı Tebliğ ile, 2025 yılı yeniden değerleme oranı %25,49 uygulanarak belirlenmiştir. Birim ücretler Çevre Kanunu ek-1 sayılı listesinde yer alır ve her yıl yeniden değerleme oranında güncellenerek Bakanlıkça ilan edilir; beyan öncesinde ilgili dönemin yürürlükteki tutarları teyit edilmelidir.
| Ürün cinsi | Tutar |
|---|---|
| Plastik poşet (plastik alışveriş torbaları) | 107 kr/adet |
| Ürün cinsi | Tutar |
|---|---|
| Lastik | |
| Binek araç | 33 TL/adet |
| Otobüs, kamyon, kamyonet, yükleyici ve kazıcı lastikleri ve diğerleri | 70 TL/adet |
| İş makinası lastikleri | 170 TL/adet |
| Dolgu lastikler | 80 TL/adet |
| Akümülatör | |
| Kurşun asitli olanlar | 330 kr/kg |
| Nikel kadmiyumlu olanlar | 800 kr/kg |
| Diğerleri | 80 kr/kg |
| Pil | |
| Çinko karbon piller | 33 TL/kg |
| Alkali silindirik piller | 33 TL/kg |
| Alkali düğme piller | 53 TL/kg |
| Düğme piller — çinko-hava ve gümüş oksitli | 170 TL/kg |
| Lityum düğme piller | 170 TL/kg |
| Lityum silindirik şarjlı ve primer pil çeşitleri (araç bataryaları hariç) | 80 TL/kg |
| Otomotiv pilleri (kurşun içerenler hariç) | 250 TL/kg |
| Lityum içeren araç bataryaları | 250 TL/kg |
| Diğer şarjlı piller | 80 TL/kg |
| Yağlar | |
| Madeni yağ | 800 kr/kg |
| Bitkisel yağ | 170 kr/kg |
| Elektrikli ve elektronik eşya | |
| Televizyon / monitör | 330 kr/kg |
| Bilişim ve telekomünikasyon ekipmanları (televizyon ve monitörler hariç) | 330 kr/kg |
| Aydınlatma ekipmanları | 170 kr/adet |
| Küçük ev aletleri ve diğerleri | 330 kr/kg |
| Beyaz eşyalar (buzdolabı/soğutucu/iklimlendirme cihazları hariç) | 430 kr/kg |
| Buzdolabı / soğutucular / iklimlendirme cihazları | 530 kr/kg |
| İlaç | |
| İlaç | 17 kr/kutu veya şişe |
| Ambalaj cinsi | Kg başına (kr) | Adet başına (kr) |
|---|---|---|
| Plastik ambalaj | ||
| İçecek ambalajı — 0,33 litreye kadar | — | 10,7 |
| İçecek ambalajı — 0,3301–0,75 litre arası | — | 19 |
| İçecek ambalajı — 0,7501–1,5 litre arası | — | 30 |
| İçecek ambalajı — 1,501 litre üzeri | — | 42 |
| Diğerleri (poşet hariç) | 700 | — |
| Metal ambalaj | ||
| İçecek ambalajları | — | 30 |
| Diğerleri | 800 | — |
| Kompozit ambalaj | ||
| Kâğıt-karton ağırlıklı içecek ambalajı — 0,25 litreye kadar | — | 10,7 |
| Kâğıt-karton ağırlıklı içecek ambalajı — 0,2501–0,5 litre arası | — | 19 |
| Kâğıt-karton ağırlıklı içecek ambalajı — 0,501 litre üzeri | — | 42 |
| Diğerleri | 800 | — |
| Kâğıt-karton ambalaj | ||
| Kâğıt-karton ambalaj | 330 | — |
| Cam ambalaj | ||
| İçecek ambalajı — 0,25 litreye kadar | — | 10,7 |
| İçecek ambalajı — 0,2501–0,5 litre arası | — | 19 |
| İçecek ambalajı — 0,501–1 litre arası | — | 30 |
| İçecek ambalajı — 1,01–5 litre arası | — | 50 |
| İçecek ambalajı — 5,01 litre üzeri | — | 107 |
| Diğerleri | 330 | — |
| Ahşap ambalaj | ||
| Ahşap ambalaj | — | 170 |
12 · Kaynaklar
Kaynaklar
- 2872 sayılı Çevre Kanunu, ek madde 11 — 7153 sayılı Kanunla eklenmiş (R.G. 10/12/2018 – 30621), 7166 sayılı Kanunla değiştirilmiştir (R.G. 22/2/2019 – 30694).
- Geri Kazanım Katılım Payına İlişkin Yönetmelik — R.G. 31/12/2019 – 30995.
- Geri Kazanım Katılım Payına İlişkin Yönetmeliğin Uygulanmasına Dair Usul ve Esaslar — Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı; 8/8/2025 tarihli hâli.
- 2872 Sayılı Çevre Kanunu Uyarınca Alınacak Geri Kazanım Katılım Payı Tutarlarına İlişkin Tebliğ (2026/1) — R.G. 30/12/2025 – 33123.
- Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 585) — 2025 yılı yeniden değerleme oranı %25,49; R.G. 27/11/2025 – 33090.
- Geri Kazanım Katılım Payı Beyannamesi Genel Tebliği ile 340 ve 486 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğleri.
- Beyan ve ödeme kanalı: gib.gov.tr · Zorunlu depozito kaydı: dbys.gov.tr