KVK md. 11/1-(i)3490 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı1 seri no.lu KV Genel Tebliği 11.13
Finansman Gider Kısıtlaması Hesaplama
Yabancı kaynakları öz kaynaklarını aşan kurumlar vergisi mükelleflerinde, kanunen kabul edilmeyen gider olarak dikkate alınacak finansman giderini hesaplar; sonucu yazdırılabilir rapor hâline getirir.
01 · Künye
Mükellef ve dönem bilgileri
02 · Bilanço
Yabancı kaynak – öz kaynak mukayesesi
Mukayese, geçici vergilendirme dönemlerinde veya yıllık hesap döneminde, finansman gider kısıtlaması öncesi Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre çıkarılan bilanço esas alınarak yapılır. Ankara Defterdarlığı Gelir Kanunları Gelir Vergileri Grup Müdürlüğünün 25/9/2025 tarihli ve E-38418978-125[6-2023/4]-542301 sayılı özelgesi uyarınca vergi ve diğer yasal yükümlülükler hesaplanmadan önceki yabancı kaynak/öz kaynak mukayesesi sonucu bulunan tutar dikkate alınır: dönem kârı öz kaynak toplamına vergi öncesi tutarıyla dahil edilir, buna karşılık 370 no.lu hesaptaki vergi karşılığı yabancı kaynak toplamına eklenmez.
103 no.lu hesap, tek düzen hesap planında dönen varlıklar içinde aktifi düzenleyici (−) bir hesap olarak yer alır ve niteliği gereği yalnızca alacak bakiyesi verir. Satıcıya olan borç çekle ödendiğinde 320 Satıcılar borçlandırılır, 103 alacaklandırılır: işletmenin borcu sona ermez, yalnızca yer değiştirir. Pasiften çıkıp aktifi azaltan bir kaleme dönüştüğü için bilanço daralır ve yabancı kaynak/öz kaynak mukayesesi olduğundan daha olumlu çıkar. Oysa çek bedeli hâlâ ödenecektir.
Vadeli çek uygulamada senet gibi kullanıldığından, bu tutarın özü itibarıyla 321 Borç Senetleri — vadesi bir yılı aşıyorsa 421 Borç Senetleri — hesabında izlenmesi gerekir. Bu şekilde sınıflandırıldığında tutar zaten kısa veya uzun vadeli yabancı kaynak toplamına girer ve bu satıra bir şey yazılmasına gerek kalmaz.
Araç, özün önceliği ilkesini esas alan ihtiyatlı yaklaşımı benimser ve 103’te kalan tutarı yabancı kaynağa ekler; bu da aşan kısmı ve dolayısıyla kısıtlama tutarını artırır. Konuya ilişkin yayımlanmış açık bir idari görüşe rastlanmamıştır; idarenin biçimsel hesap sınıflandırmasını esas alan uygulamasında bu tutarın yabancı kaynağa dahil edilmemesi de mümkündür. Tercihinizi gerekçesiyle birlikte kayda geçirin.
03 · Gider hesapları
Brüt finansman gideri
Yabancı kaynağın kullanım süresine bağlı olarak doğan faiz, komisyon, vade farkı, kâr payı, kur farkı, faktoring iskonto bedelleri ve benzeri gider ve maliyet unsurlarını yazın. 656 satırına hesabın tamamını yazabilirsiniz; aktifteki dövizli varlıkların değerlemesinden doğan kısım 04. bölümde düşülür.
04 · Elimine edilecekler
Hesaplamaya esas tutardan düşülecek kalemler
Aşağıdaki satırlara, yalnızca 03. bölümde girdiğiniz hesapların içinde yer alan tutarları yazın. Bir kalem bu hesaplarda izlenmiyorsa (örneğin yatırımın maliyetine eklenerek aktifleştirilen finansman giderleri) brüt tutara zaten girmediğinden burada da düşülmez.
Bu bölümdeki kalemler brüt finansman giderinden düşülür; kısıtlama hesabına esas tutarı ve dolayısıyla beyan edilecek KKEG tutarını doğrudan azaltır. Bir kalemin işletmenizin durumuna uyduğundan, kapsamından ya da tutarın doğruluğundan emin değilseniz ilgili satırı boş bırakın. Boş bırakılan satır hesabı yalnızca ihtiyatlı yönde, yani kısıtlama tutarını artırıcı yönde etkiler; eksik ya da dayanaksız bir indirim ise beyan edilen tutarı düşürerek izahat riski doğurur.
Girilen tutarların doğruluğu, mevzuata uygunluğu ve belgelendirilmesi kullanıcının sorumluluğundadır. Araç, girilen verileri denetlemez, muhasebe kayıtlarınıza erişmez; ürettiği sonuç ve rapor mali, hukuki veya vergisel görüş niteliği taşımaz.
Gelir İdaresi, kurumlar vergisi beyannamesi ekindeki bilanço ve gelir tablosu hesaplarından finansman gider kısıtlamasını kendi sistemlerinde hesaplamakta ve bulduğu tutarı, beyannamenin kanunen kabul edilmeyen giderler listesinde finansman gider kısıtlaması için beyan edilen tutarla karşılaştırmaktadır. Fark bulunması hâlinde mükelleften bilgi istenebilmekte, izahata davet edilebilmekte veya dönem sınırlı vergi incelemesine alınabilmektedir.
İdarenin bu otomatik hesabı, yukarıda düşülen kalemleri bilmez: aktif hesapların değerlemesinden doğan kur farkı zararları, aynı kaynağa ilişkin mahsup edilen kur farkı geliri, örtülü sermaye veya transfer fiyatlandırması nedeniyle zaten KKEG yazılmış finansman giderleri, yatırım maliyetine eklenenler ve benzerleri. Beyan edilen tutarın idarenin hesabından düşük çıkmasının nedeni işte bu kalemlerdir.
Bu nedenle borçlanma maliyetinden düşülen her tutarın hesap bazında doğru hesaplanması ve belgelendirilmesi önem taşır: hesap ekstreleri, kur farkı hesaplama tabloları, kredi sözleşmeleri ve ödeme planları, örtülü sermaye ile transfer fiyatlandırması hesaplamaları. Bu aracın raporu, düşülen kalemlerin dökümünü içerdiğinden söz konusu belgelendirmenin özeti olarak dosyada saklanabilir.
3490 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile oran %10 olarak belirlenmiştir. Sektörel farklılaştırma yapılması hâlinde bu alanı değiştirin.
05 · Sonuç
Hesaplama sonucu
- Aşan kısım
- 0,00Yabancı kaynak − öz kaynak
- Aşan kısım oranı
- %0,00Aşan kısım / yabancı kaynak
- Aşan kısma isabet eden
- 0,00Esas finansman gideri × oran
- KKEG olarak dikkate alınacak
- 0,00İsabet eden × kısıtlama oranı
ERİŞ Bağımsız Denetim ve Yeminli Mali Müşavirlik A.Ş.
Finansman Gider Kısıtlaması Hesaplama Raporu
—
I — Kaynak yapısı
| Kısa vadeli yabancı kaynaklar (3) | 0,00 |
| Uzun vadeli yabancı kaynaklar (4) | 0,00 |
| Yabancı kaynak toplamı | 0,00 |
| Öz kaynaklar toplamı (5) — dönem kârı vergi öncesi tutarıyla | 0,00 |
| Aşan kısım (yabancı kaynak − öz kaynak) | 0,00 |
| Aşan kısmın yabancı kaynağa oranı | %0,00 |
II — Finansman giderinin tespiti
III — Kısıtlama hesabı
| Kısıtlama hesabına esas finansman gideri (C) | 0,00 |
| Aşan kısma isabet eden finansman gideri | 0,00 |
| Uygulanacak kısıtlama oranı | %10,00 |
| Kanunen kabul edilmeyen gider olarak dikkate alınacak tutar | 0,00 |
—
Dayanak: 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu md. 11/1-(i); 3/2/2021 tarihli ve 3490 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı; 1 seri no.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği bölüm 11.13; Ankara Defterdarlığı Gelir Kanunları Gelir Vergileri Grup Müdürlüğünün 25/9/2025 tarihli ve E-38418978-125[6-2023/4]-542301 sayılı özelgesi. Mukayese, finansman gider kısıtlaması öncesi Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre çıkarılan bilanço esas alınarak ve vergi ile diğer yasal yükümlülükler hesaplanmadan önceki tutarlar dikkate alınarak yapılmıştır; dönem kârı öz kaynak toplamına vergi öncesi tutarıyla dahil edilmiş, dönem kârı vergi karşılığı yabancı kaynak toplamına eklenmemiştir. Brüt finansman giderinden düşülen kalemler kullanıcı beyanına dayanmakta olup, bu tutarların doğruluğu, mevzuata uygunluğu ve belgelendirilmesi kullanıcının sorumluluğundadır. Bu rapor, girilen verilere göre üretilmiş bir hesaplama dökümüdür; tasdik raporu veya hukuki görüş niteliği taşımaz.
06 · Uygulama notları
Hesaplamada dikkat edilecek hususlar
Kısıtlamaya tabi olmayan mükellefler
- Kredi kuruluşları, finansal kuruluşlar, finansal kiralama, faktoring ve finansman şirketleri.
- 4632 sayılı Kanun kapsamındaki emeklilik şirketleri; 5684 sayılı Kanun kapsamındaki sigorta ve reasürans şirketleri.
- 6361 sayılı Kanun kapsamındaki tasarruf finansman şirketleri; 6362 sayılı Kanun kapsamında sermaye piyasası faaliyetinde bulunan kurumlar.
- İşletme hesabı esasına tabi mükellefler. Mukayese bilanço gerektirdiğinden kapsam dışındadır.
Yabancı kaynak toplamına dahil olanlar
| Hesap / kalem | Durum |
|---|---|
| Kıdem tazminatı karşılığı, maliyet giderleri karşılığı, gider tahakkukları, diğer borç ve gider karşılıkları | Dahil |
| 35 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakediş Bedelleri | Dahil |
| 103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (−) hesabının alacak bakiyesi Esasen 321/421 Borç Senetleri hesabında izlenmesi gerekir; orada izlenmişse zaten dahildir. | Tartışmalı — araçta ihtiyatlı olarak dahil |
| 370 Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları | Dahil değil |
| Aynı işlemden doğan farklı kişilere ait alacak ve borç tutarlarının netleştirilmesi | Mümkün değil |
| Aynı işlemden doğan, ancak aynı kaynağa ilişkin olmayan alacak ve borçların kur farkı gelir ve giderlerinin mahsubu | Mümkün değil |
| Farklı yabancı kaynaklara ait kur farkı gelir ve giderlerinin birlikte değerlendirilmesi | Mümkün değil |
| Aynı kaynağa ilişkin, aynı hesap dönemi içindeki kur farkı gelir ve giderlerinin mahsubu | Mümkün |
“Aynı işlemden doğan alacak ve borç” ne demek? Tek bir işlem, bilançoda hem alacak hem borç doğurabilir; taraflar farklı kişiler olsa dahi. Örneğin sigorta brokerliğinde prim tahsilatına aracılık edilirken tutar bir yandan müşteriden alacak, diğer yandan sigorta şirketine borç olarak kaydedilir. Yabancı kaynak, bilançonun kısa ve uzun vadeli yabancı kaynaklar toplamını ifade ettiğinden bu alacak ve borç birbiriyle mukayese edilip netleştirilemez; borcun tamamı yabancı kaynak toplamına girer. Aynı nedenle, alacak ile borç aynı kaynağa ilişkin olmadığından bunların değerlemesinden doğan kur farkı gelir ve giderleri de birbirinden mahsup edilemez.
Kısıtlama kapsamında olan ve olmayan giderler
| Gider | Kısıtlamaya tabi mi? |
|---|---|
| Kredi faizi, komisyon, vade farkı, kâr payı, kur farkı, faktoring iskonto bedeli | Evet |
| Kredi faizi üzerinden hesaplanan BSMV | Evet |
| Emtia/stok maliyetine eklenen finansman gideri | Evet |
| Tedarikçi aracılığıyla iskonto ettirilen çeklerden yansıtılan tutarlar | Evet |
| Teminat mektubu komisyonu, ipotek masrafı, tahvil baskı gideri | Hayır |
| Kredi sözleşmesi damga vergisi, havale ücreti BSMV’si | Hayır |
| Erken ödeme ve peşin ödeme iskontoları | Hayır |
| Kredi kartı satışlarının vadesinden önce tahsili için bankaya ödenen komisyon | Hayır |
| Yatırımın maliyetine eklenen finansman gideri | Hayır |
| Aktifteki dövizli varlıkların (kasa, banka, alınan çekler, alıcılar, verilen avanslar) değerlemesinden doğan kambiyo zararları | Hayır |
Finansman geliri mahsup edilmez
Finansman gideri yanında finansman geliri de elde edilmiş olması, giderin kısıtlamaya konu tutarını azaltmaz; gelir ve giderler birbiriyle netleştirilemez. Tek istisna, aynı yabancı kaynağa ilişkin kur farkı gelir ve giderlerinin aynı hesap dönemi içinde mahsuplaştırılmasıdır.
Adi ortaklıklar
Adi ortaklık, ortaklarından ayrı bir birim olarak değerlendirilir; ortaklığın finansman giderleri ortakların kendi giderlerine dahil edilmez. Ortaklık düzeyinde hesaplanan KKEG, ortaklar tarafından hisseleri oranında beyannamelerinde dikkate alınır. Bu araç ortaklık için de kullanılabilir; sonuç tutarı hisse oranına bölünerek ortaklara dağıtılır.
07 · Dayanak
Kaynaklar
| Düzenleme | Künye |
|---|---|
| Kanun hükmü | 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu md. 11/1-(i) |
| Oranın belirlenmesi (%10) | 3/2/2021 tarihli ve 3490 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı |
| Uygulama esasları | 1 seri no.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği, bölüm 11.13 |
| Öz kaynak–yabancı kaynak mukayesesinde vergi öncesi tutarın esas alınması | Ankara Defterdarlığı Gelir Kanunları Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü, 25/9/2025 tarihli ve E-38418978-125[6-2023/4]-542301 sayılı özelge |
| Aynı işlemden doğan alacak ve borçların netleştirilememesi; aynı kaynağa ilişkin olmayan kur farkı gelir ve giderlerinin mahsup edilememesi | İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı Gelir Kanunları Gelir ve Kurumlar Vergileri Grup Müdürlüğü, 3/2/2023 tarihli ve E-62030549-125[2022]-166914 sayılı özelge |
Özelgeler yalnızca verildiği mükellefi ve konuyu bağlar; burada uygulama yaklaşımını göstermek üzere anılmıştır.