9903 sayılı Cumhurbaşkanı KararıYürürlük: 30 Mayıs 2025
Yatırım Teşvik Belgesi neden alınır?
Yatırım teşvik belgesi, devlet desteklerinden yararlanmanın kapısını açan tek belgedir. 30 Mayıs 2025’ten bu yana yürürlükte olan yeni sistemde belge; verginin, gümrüğün, kredi faizinin ve istihdam maliyetinin tamamına yakınında yatırımcının nakit ihtiyacını doğrudan azaltır.
- Mevzuat
- 9903 sayılı Karar
- Uygulama tebliği
- 2025/1
- Başvuru kanalı
- E-TUYS
- Son başvuru
- 31.12.2030
Gerekçe
Belge neden alınır?
Yatırımların bölgesel ve sektörel olarak özendirilmesinde devlet destekleri en güçlü araçtır. Ancak bu desteklerin hiçbiri kendiliğinden doğmaz: Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar kapsamındaki unsurlardan yararlanabilmek için yatırım projesinin Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca uygun görülmesi ve adınıza bir teşvik belgesi düzenlenmesi gerekir.
Belgenin sağladığı avantajların tamamı ya da bir kısmı; yatırımın bölgesine, sektörüne, büyüklüğüne ve teknoloji düzeyine bağlı olarak yatırımcıya sunulur. Örneğin Teknoloji Hamlesi kapsamına giren bir yatırım destek unsurlarının tamamından yararlanabilirken, hedef yatırım kapsamındaki bir proje daha sınırlı bir paketle desteklenir.
Nakit ihtiyacı azalır
Makine ve teçhizatta ödenmeyen KDV ve gümrük vergisi, yatırım döneminde işletme üzerinde kalan finansman yükünü doğrudan düşürür.
Yatırımın bir kısmını devlet üstlenir
İndirimli kurumlar vergisi yoluyla, yatırım tutarının programa göre %20 ila %50’si vergiden vazgeçilerek karşılanır.
Kredi maliyeti düşer
En az bir yıl vadeli yatırım kredilerinde faizin ya da kâr payının belirli bir kısmı bütçeden ödenir.
İstihdam maliyeti hafifler
İlave istihdam için ödenmesi gereken SGK işveren primi, asgari ücrete karşılık gelen kısmı itibarıyla bölgeye göre 12 yıla kadar bütçeden karşılanır.
Mimari
Yeni teşvik sisteminin yapısı
9903 sayılı Karar, 13 yıl uygulanan 2012/3305 sayılı Karar ile 2018/11201 sayılı Cazibe Merkezleri Kararı’nı yürürlükten kaldırdı. Yeni sistem, tek bir “genel teşvik” havuzu yerine programlara dayanıyor: yatırım önce bir programa yerleşiyor, destek paketi de o programdan ve yatırımın bulunduğu bölgeden geliyor.
Türkiye Yüzyılı Kalkınma HamlesiEn geniş destek paketi
Stratejik Hamle Programı kapsamında desteklenecek yatırımlarda aranacak asgari sabit yatırım tutarı, yüksek teknolojili ürünlerin üretimine yönelik yatırımlar için 100 milyon TL, diğer yatırımlar için 200 milyon TL’dir. Teknoloji Hamlesi ve Yerel Kalkınma Hamlesi programları için Kararda ayrı bir asgari tutar belirlenmemiş olup, asgari sabit yatırım tutarının ayrıca belirtilmediği hâllerde genel tutarlar uygulanır.
Sektörel Teşvik SistemiKonu bazlı
Öncelikli ve hedef yatırım konuları Karar eklerinde listelenir; bölgeden bağımsız olarak tanımlı destek oranlarından yararlanılır.
Bölgesel DesteklerYatırımın yerine göre
Sigorta primi ve yer tahsisi gibi unsurlar programın üzerine bölge katmanı olarak eklenir. En yüksek destek 6. bölgede uygulanır.
Destek unsurları
Teşvik belgesi size ne kazandırır?
Aşağıdaki destekler, yatırımın niteliğine göre tek tek ya da birlikte uygulanır. Her başlıkta önce desteğin işletmeye etkisi, ardından mevzuattaki karşılığı yer alıyor.
KDV istisnası
Ödenmeyen KDV kadar finansman ihtiyacınız azalır.
Belge kapsamındaki makine ve teçhizat alımlarında KDV ödenmez. Yatırım döneminde satış olmaması ya da az olması, yatırım için ödenen KDV’nin uzun süre işletme üzerinde kalmasına ve ilave finansman yüküne yol açar; istisna bu yükü baştan ortadan kaldırır.
Ayrıca imalat sanayii ile turizme yönelik yatırım teşvik belgesi sahibi mükelleflere belge kapsamındaki inşaat işlerine ilişkin mal teslimleri ve hizmet ifaları, Katma Değer Vergisi Kanununun geçici 37 nci maddesi uyarınca 31.12.2028 tarihine kadar katma değer vergisinden müstesnadır. Bu istisna, mülga 2012/3305 sayılı Karar döneminde stratejik yatırımlara özgü olarak uygulanan bina-inşaat harcamalarında KDV iadesinden farklı bir düzenlemedir.
Gümrük vergisi muafiyeti
İthal makinede vergi yükü sıfırlanır.
Teşvik belgesi kapsamındaki yatırım malı makine ve teçhizatın ithalinde, yürürlükteki İthalat Rejimi Kararı gereğince ödenmesi gereken gümrük vergisi aranmaz. Muafiyet dışında bırakılan makine ve teçhizat Karar ekinde ayrıca listelenir.
Vergi indirimi (yatırıma katkı)
Yatırımın bir kısmını, az ödenen kurumlar vergisiyle devlet karşılar.
Yatırıma katkı tutarı, yatırım tutarı ile programa özgü katkı oranının çarpımıdır ve indirimli kurumlar vergisi uygulanarak kullanılır. Yeni sistemde vergi indirim oranı bütün programlarda %60’tır: %25’lik kurumlar vergisi, katkı tutarı tükenene kadar %10 olarak uygulanır. Yararlanma, azami hesap dönemi sayısıyla sınırlıdır.
Finans ve sigortacılık konularında faaliyet gösteren kurumlar, iş ortaklıkları, 4283 ve 3996 sayılı Kanunlar kapsamında gerçekleştirilen yatırımlar ile rödovans sözleşmesine bağlı olarak yapılan yatırımlar vergi indirimi desteğinden yararlanamaz.
Faiz veya kâr payı desteği
Kredi maliyetinin bir kısmı bütçeden ödenir.
Bankalardan kullanılacak en az bir yıl vadeli yatırım kredilerinde, teşvik belgesinde kayıtlı sabit yatırım tutarının belirli bir oranına kadar olan kısım için ödenecek faizin ya da kâr payının bir bölümü, azami beş yıl boyunca bütçe kaynaklarından karşılanır. Destek oranı hamle programlarında %40’a çıkar.
Destek tutarı; Teknoloji Hamlesi ve Yerel Kalkınma Hamlesi programlarında sabit yatırım tutarının %20’sini aşmamak kaydıyla 240 milyon TL’yi, Stratejik Hamle Programında %15’ini aşmamak kaydıyla 180 milyon TL’yi, Öncelikli Yatırımlarda %10’unu aşmamak kaydıyla 24 milyon TL’yi, Hedef Yatırımlarda %10’unu aşmamak kaydıyla 12 milyon TL’yi geçemez. Faiz veya kâr payı desteğinden faydalanan yatırımlara makine desteği sağlanmaz.
Makine desteği
Makine bedelinin bir kısmı doğrudan hibe niteliğinde karşılanır.
Yeni sistemle gelen destek unsuru. Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi kapsamında desteklenen yatırımlarda, teşvik belgesinin yatırım süresi içinde temin edilen ve birim fiyatı 2 milyon TL ve üzerinde olan makine ve teçhizat bedelinin %25’i yatırımcıya bütçe kaynaklarından ödenir.
Destek tutarı; Teknoloji Hamlesi ve Yerel Kalkınma Hamlesi programlarında sabit yatırım tutarının %15’ini aşmamak kaydıyla 240 milyon TL’yi, Stratejik Hamle Programında sabit yatırım tutarının %15’ini aşmamak kaydıyla 180 milyon TL’yi geçemez. Makine desteğinden faydalandırılan yatırımlara faiz veya kâr payı desteği sağlanmaz; iki destekten yalnızca biri kullanılabilir.
Sigorta primi işveren hissesi desteği
İlave istihdamın işveren maliyeti yıllarca düşük kalır.
Yatırımla sağlanan istihdam için ödenmesi gereken sigorta primi işveren hissesinin asgari ücrete tekabül eden kısmı, bölgeye göre belirlenen süre boyunca Bakanlık bütçesinden karşılanır; süre 6. bölgede 12 yıla ulaşır.
Destek, komple yeni yatırımlarda teşvik belgesi kapsamında gerçekleştirilen yatırımla sağlanan istihdam, diğer yatırım cinslerinde ise mevcuda ilave edilen istihdam için uygulanır. Komple yeni yatırım dışındaki yatırım cinslerinde, aylık prim ve hizmet belgesinde kayıtlı işçi sayısının mevcut istihdamın altında olması hâlinde ilgili ay için prim desteği uygulanmaz.
Sigorta primi (işçi hissesi) desteği
6. bölgede işçi hissesi de 10 yıl boyunca devlette.
Yalnızca 6. bölge yatırımlarında uygulanır. Yatırımla sağlanan ilave istihdam için Sosyal Güvenlik Kurumuna ödenmesi gereken sigorta primi işçi hissesinin asgari ücrete tekabül eden kısmı, tamamlama vizesinin yapılmasını müteakip on yıl süreyle işveren adına bütçeden karşılanır.
Yatırım yeri tahsisi
Arsa maliyeti yatırımın önünde engel olmaktan çıkar.
Teşvik belgesi düzenlenmiş yatırımlar için, 4706 sayılı Kanunun ek 3’üncü maddesi çerçevesinde belirlenen usul ve esaslara göre Hazine taşınmazı üzerinde yatırım yeri tahsis edilebilir.
Yeni Kararda yer almayan iki destek
2012/3305 sayılı Karar döneminde uygulanan gelir vergisi stopajı desteği ve stratejik yatırımlara özgü bina-inşaat harcamalarında KDV iadesi, 9903 sayılı Kararın destek unsurları arasında sayılmamaktadır. Bu iki desteğe dayanan fizibiliteler yeni belgeler için güncellenmelidir.
Makine desteği ile faiz desteği birlikte kullanılamaz
Makine desteğinden faydalandırılan yatırımlara faiz veya kâr payı desteği sağlanmaz; faiz veya kâr payı desteğinden faydalanan yatırımlara da makine desteği sağlanmaz. Fizibilitede iki desteğin birden hesaba katılması, beklenen destek tutarını gerçek dışı biçimde büyütür.
Oranlar
Yatırıma katkı ve vergi indirimi
Yatırıma katkı oranı, belge kapsamındaki yatırımın ne kadarlık bölümünün vergi indirimi yoluyla karşılanacağını gösterir. 100 milyon TL’lik bir yatırımda %40’lık katkı oranı, 40 milyon TL’lik kullanılabilir vergi indirimi anlamına gelir.
| Program | Yatırıma katkı oranı | Vergi indirim oranı | Faiz/kâr payı destek oranı | Azami destek tutarı |
|---|---|---|---|---|
| Teknoloji Hamlesi | %50 | %60 | %40 | 240 mn TL |
| Yerel Kalkınma Hamlesi | %50 | %60 | %40 | 240 mn TL |
| Stratejik Hamle | %40 | %60 | %30 | 180 mn TL |
| Öncelikli Yatırımlar | %30 | %60 | %25 | 24 mn TL |
| Hedef Yatırımlar | %20 | %60 | %25 (4., 5. ve 6. bölge) | 12 mn TL |
İstihdam
Sigorta primi destek süreleri
| Bölge | İşveren hissesi (bölgesel) | İşveren hissesi (hamle programları) | İşçi hissesi |
|---|---|---|---|
| 1. Bölge | — | 8 yıl | — |
| 2. Bölge | 1 yıl | 8 yıl | — |
| 3. Bölge | 2 yıl | 8 yıl | — |
| 4. Bölge | 4 yıl | 8 yıl | — |
| 5. Bölge | 8 yıl | 8 yıl | — |
| 6. Bölge | 12 yıl | 12 yıl | 10 yıl |
6. bölge illeri
- Adıyaman
- Ağrı
- Ardahan
- Batman
- Bingöl
- Bitlis
- Diyarbakır
- Gümüşhane
- Hakkâri
- Iğdır
- Kars
- Mardin
- Muş
- Siirt
- Şanlıurfa
- Şırnak
- Van
Eşikler
Asgari sabit yatırım tutarları
Teşvik belgesi düzenlenebilmesi için yatırımın asgari sabit yatırım tutarını aşması gerekir. Kararda yer alan taban tutarlar her yıl yeniden değerleme oranında güncellenerek Bakanlık internet sitesinden ilan edilir; aşağıda hem Karar metnindeki taban hem de 2026 yılı için güncellenmiş tutarlar yer alıyor.
| Kapsam | Karar metnindeki taban | 2026 için güncellenmiş |
|---|---|---|
| 1. ve 2. bölgeler | 12.000.000 TL | 15.100.000 TL |
| 3., 4., 5. ve 6. bölgeler | 6.000.000 TL | 7.500.000 TL |
| Finansal kiralama, şirket başına | — | 3.800.000 TL |
| Stratejik Hamle Programı, yüksek teknolojili ürün üretimi | 100.000.000 TL | Yeniden değerlemeye tabi |
| Stratejik Hamle Programı, diğer yatırımlar | 200.000.000 TL | Yeniden değerlemeye tabi |
1 milyar TL üzeri yatırımlarda fizibilite şartı
Sabit yatırım tutarı 1 milyar TL’yi aşan projelerde, müracaat aşamasında Bakanlığa fizibilite raporu sunulması gerekir. Rapor, 2016/9495 sayılı Kararın EK-1’inde belirtilen formatta hazırlanır.
Geçiş
Eski sisteme göre ne değişti?
- Genel teşvik uygulaması kaldırıldı. Destekler artık program ve konu bazlıdır; “her yatırıma bir miktar destek” yaklaşımı sona erdi.
- Asgari yatırım tutarları yükseldi. Milyon TL’li eşikler, bölgeye göre 6–12 milyon TL bandına taşındı.
- Vergi indirim oranı tek orana indi. Eski sistemdeki kademeli oranların yerini bütün programlarda %60 aldı.
- Makine desteği eklendi. Belirli tutarın üzerindeki makine harcamaları için doğrudan bütçe katkısı geldi; ancak bu destek faiz veya kâr payı desteğiyle birlikte kullanılamıyor.
- Gelir vergisi stopajı desteği ve KDV iadesi listeden çıktı.
- Mevcut belgeler korunuyor. 30 Mayıs 2025’ten önce düzenlenen belgeler, 2012/3305 sayılı Karar kapsamındaki kendi oran ve süreleriyle uygulanmaya devam eder.
- İndirimli kurumlar vergisinde tarih sınırı farklıdır. 10 hesap dönemi sınırı ve %60 vergi indirim oranı; 16/6/2025 tarihinden önce başvurusu yapılmış ve reddedilmemiş olanlar hariç, 24/7/2025 tarihinden itibaren alınan yatırım teşvik belgeleri yönünden geçerlidir. Dolayısıyla 30 Mayıs – 23 Temmuz 2025 arasında alınan bir belge 9903 sayılı Kararın oran ve destekleriyle uygulanır; ancak indirimli kurumlar vergisinde 7555 sayılı Kanunla değiştirilmeden önceki 32/A hükümleri dikkate alınır. Ayrıntı için: İndirimli Kurumlar Vergisi.
- Geçiş hükümleri. Deprem bölgesi ve cazibe merkezleri kapsamındaki yatırımlar için 31.12.2026 tarihine kadar 6. bölge destekleri uygulanabilmektedir.
Süreç
Belge alma süreci
Ön değerlendirme
Yatırım konusu, yeri, teknoloji düzeyi ve tutarı üzerinden hangi programa girildiği ve hangi desteklerin doğacağı belirlenir.
E-TUYS yetkilendirmesi
Şirket adına işlem yapacak kullanıcı, Bakanlık nezdinde yetkilendirilir. Bütün işlemler elektronik ortamda yürütülür.
Müracaat ve belgelerin sunulması
SGK borcu yokluğu, gerekli hâllerde ÇED kararı ve işyeri açma ruhsatı, 1 milyar TL üzeri yatırımlarda fizibilite raporu sunulur. Eksik belgeler için 30 günlük süre verilir.
Teşvik belgesinin düzenlenmesi
Belge, E-TUYS üzerinden elektronik belge olarak düzenlenir. Müracaat tarihinden önce yapılan harcamalar desteklenmez; bu nedenle sipariş ve ödeme takvimi belgeye göre kurgulanmalıdır.
Yatırım dönemi
KDV istisnası, gümrük muafiyeti, faiz/kâr payı ve makine desteği yatırım süresince kullanılır. Harcamaların belgelenmesi ve kayıtların 10 yıl saklanması yatırımcının yükümlülüğündedir.
Tamamlama vizesi
Öngörülen süre veya ek süre bitimini müteakip üç ay içinde, tamamlama vizesinin yapılması için E-TUYS üzerinden müracaat edilir. Sigorta primi işveren hissesi desteğinde Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılacak bildirimlerin, tamamlama vizesinin yapıldığı ayı takip eden ay yapılması esastır; destek uygulamasına, Kuruma yapılan bildirimi takip eden aydan itibaren başlanır. Sigorta primi işçi hissesi desteği de tamamlama vizesinden sonra uygulanır.
Projeniz hangi programa giriyor?
Aynı yatırım, konusu ve yeri değiştiğinde bambaşka bir destek paketiyle karşılaşabiliyor. Yatırım tutarınızı, sektörünüzü ve planlanan istihdamınızı paylaşın; hangi programa girdiğinizi ve belgeyle elde edeceğiniz net kazancı birlikte hesaplayalım.
Yatırım teşvik belgesi süreçlerinde çözüm ortağımız Proje Danış, 33 yıldır teşvik ve devlet yardımları uygulamalarında yatırımcılara danışmanlık veriyor.