Yeniden değerleme oranı nedir

Oranın tanımı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesinin (B) fıkrasında yapılmıştır:

“Yeniden değerleme oranı, yeniden değerleme yapılacak yılın Ekim ayında (Ekim ayı dahil) bir önceki yılın aynı dönemine göre Devlet İstatistik Enstitüsünün Toptan Eşya Fiyatları Genel Endeksinde meydana gelen ortalama fiyat artış oranıdır. Bu oran Maliye Bakanlığınca Resmî Gazete ile ilân edilir.”

213 sayılı Vergi Usul Kanunu, mükerrer madde 298/B

Madde metninde geçen kurum ve endeks adları bugün yürürlükten kalkmış adlandırmalardır. Aynı maddenin (C) fıkrası bu durumu çözüyor:

“Vergi kanunlarında yer alan ‘toptan eşya fiyatları genel endeksi’ ibaresi ‘üretici fiyatları genel endeksi’ ve ‘TEFE’ ibaresi ‘ÜFE’ olarak uygulanır.”

213 sayılı Vergi Usul Kanunu, mükerrer madde 298/C

Bu nedenle oran, uygulamada TÜİK Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi üzerinden hesaplanır. 585 Sıra No.lu Tebliğ de hesabı bu şekilde tarif ediyor ve 2025 oranını açıklıyor:

“Bu hüküm uyarınca yeniden değerleme oranı 2025 yılı için % 25,49 (yirmi beş virgül kırk dokuz) olarak tespit edilmiştir.”

585 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği, Resmî Gazete 27.11.2025 / 33090

Oran, bir yılın Kasım ayında açıklanır ve esas olarak izleyen yılda uygulanır. Yani 2025 için açıklanan yüzde 25,49, 2026 yılında geçerli olacak maktu tutarların hesabında kullanılır.

Oran neleri etkiler

Maktu had, tutar ve cezalar

En geniş etki burada. Vergi Usul Kanununda yer alan maktu hadler ile para cezaları, her yıl oran kadar artırılarak uygulanır:

“Bu Kanunda yer alan maktu hadler ile asgari ve azami miktarları belirtilmiş olan para ile ödenecek ceza miktarları, her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak bu Kanun uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranında artırılmak suretiyle uygulanır. Bu şekilde hesaplanan maktu had ve miktarların yüzde beşini aşmayan kesirler dikkate alınmaz.”

213 sayılı Vergi Usul Kanunu, mükerrer madde 414

Fatura düzenleme haddi, doğrudan gider yazılabilecek demirbaş sınırı, usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezaları, bilanço esasına geçiş hadleri bu hükümle her yıl yeniden belirlenir.

İndirimli kurumlar vergisinde yatırıma katkı tutarı

“Yatırımın tamamlanması şartıyla, indirimli kurumlar vergisi uygulanmak suretiyle yararlanılan kısmı hariç olmak üzere kalan yatırıma katkı tutarı, yatırımın tamamlandığı hesap dönemini izleyen yıllarda Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre bu yıllar için belirlenen yeniden değerleme oranında artırılarak dikkate alınır.”

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu, madde 32/A fıkra (2)

Hüküm, 20.07.2025 tarihli 7555 sayılı Kanunun 18 inci maddesiyle değiştirilen metnin bir parçasıdır. Endeksleme, yatırımın tamamlandığı hesap dönemini izleyen yıllar için işler.

Devreden Ar-Ge ve tasarım indirimi

“Kazancın yetersiz olması nedeniyle ilgili hesap döneminde indirim konusu yapılamayan tutar, sonraki hesap dönemlerine devredilir. Devredilen tutarlar, takip eden yıllarda 213 sayılı Kanuna göre her yıl belirlenen yeniden değerleme oranında artırılarak dikkate alınır.”

5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun, madde 3 fıkra (1)

Devreden yatırım indirimi istisnası

Yatırım indirimi istisnasının devri Gelir Vergisi Kanununun geçici 69 uncu maddesine dayanır. Madde, hesaplama ve endeksleme için 2005 yılı sonundaki mevzuata atıf yapar:

“Gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri; 31/12/2005 tarihi itibarıyla mevcut olup, 2005 yılı kazançlarından indiremedikleri yatırım indirimi istisnası tutarları ile … 31/12/2005 tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerine göre hesaplayacakları yatırım indirimi istisnası tutarlarını, yine bu tarihteki mevzuat hükümleri … çerçevesinde kazançlarından indirebilirler.”

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu, geçici madde 69

Atıf yapılan o tarihli mevzuat, 24.04.2003 öncesi müracaatlara dayanan teşvik belgeleri bakımından Gelir Vergisi Kanununun mülga ek 1 ilâ ek 6 ncı maddeleridir. Devreden tutarların yeniden değerleme oranıyla endekslenmesi de bu maddelerden gelir; dolayısıyla endeksleme hakkı, yürürlükteki bir hükümden değil, geçici 69 uncu maddenin yürürlükte tuttuğu eski hükümlerden doğar.

Diğer vergi kanunlarındaki paralel hükümler

Oran yalnızca Vergi Usul Kanununun kendi hadlerini değil, başka kanunlardaki tutarları da hareket ettirir; çünkü o kanunlar kendi maddelerinde aynı orana atıf yapar. Damga Vergisi Kanunundaki azami tutar bunun tipik örneğidir:

“Bir önceki yılda uygulanan bu azami tutar, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere, o yıl için tespit ve ilan olunan yeniden değerleme oranında artırılır.”

488 sayılı Damga Vergisi Kanunu, madde 14

Açıklanan oran her zaman aynen uygulanmaz

Maktu tutarların oran kadar artması kural; ancak Cumhurbaşkanına bu sonucu değiştirme yetkisi verilmiştir:

“Cumhurbaşkanı, bu suretle tespit edilen had ve miktarları yarısına kadar artırmaya veya indirmeye, nispi hadleri ise iki katına kadar artırmaya veya yarısına kadar indirmeye veya tekrar kanuni seviyesine getirmeye yetkilidir.”

213 sayılı Vergi Usul Kanunu, mükerrer madde 414

Benzer yetkiler diğer kanunlarda da var ve bazılarında alt ve üst sınır açıkça yazılmış:

“Cumhurbaşkanı yeniden değerleme oranının % 50 fazlasını geçmemek ve % 20’sinden az olmamak üzere yeni oranlar tespit etmeye yetkilidir.”

488 sayılı Damga Vergisi Kanunu, madde 14

Karıştırılmaması gereken üç kavram

Üçü de ayrı müesseselerdir. Bu sayfanın konusu yalnızca ilk sıradaki orandır.

Yıllar itibarıyla yeniden değerleme oranları

Tablodaki her satır, ilgili yılın Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği metniyle karşılaştırılarak hazırlanmıştır. Oranlar, tebliğlerde yazıldığı biçimiyle verilmiştir.