Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde Vergisel Avantajlar
4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu ile bağlantılı mevzuatta yer alan istisna, muafiyet ve teşviklerin; 7263, 7346, 7524 ve 7555 sayılı Kanunlar ile 10766 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı sonrası güncel hâli.
Bu sayfada 2021–2025 döneminde değişen hükümler
Sayfanın önceki sürümü, 4691 sayılı Kanunun 7263 sayılı Kanun öncesindeki metnine dayanıyordu. Aşağıdaki hükümler artık yürürlükte değildir:
- İstisna süresi 31/12/2023 → 31/12/2028 (7263 s.K.)
- “Ar-Ge ve destek personelinin ücretleri her türlü vergiden istisnadır” → Ücret istisnası kaldırılmış, yerine gelir vergisi stopajı teşviki gelmiştir; teşvikten personel değil işveren yararlanır.
- Sınırsız tutarda ücret teşviki → Teşvik ve damga vergisi istisnası, ücretin brüt asgari ücretin 40 katını aşmayan kısmıyla sınırlandırılmıştır (7555 s.K., yürürlük 1/8/2025).
- Bölge dışında öğretim elemanı %50 / diğer Ar-Ge personeli %25 → Yerini, tüm personel için geçerli tek bir bölge dışı çalışma oranına bırakmıştır (2026: bilişim personelinde %100, diğerlerinde %75).
- Destek personeli oranı yalnızca %10 → Toplam personeli 15’e kadar olan firmalarda %20.
- Kanun kapsamında yalnızca “yazılım ve/veya Ar-Ge” → tasarım faaliyetleri de istisna kapsamındadır.
- Yeni yükümlülük: istisna kazancın %2’sinin girişim sermayesine aktarılması (Ek m.3, 1/1/2022’den itibaren).
- Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı → Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı; bildirimler üçer aylık dönemler yerine yıllık olarak, Mayıs ayı sonuna kadar yapılır.
Gelir ve kurumlar vergisi istisnası
4691 s.K. Geçici m.2/1–2 · KVGT Seri No:1, Bölüm 5.12.2
Yönetici şirketlerin bu Kanun uygulaması kapsamında elde ettikleri kazançlar ile Bölgede faaliyet gösteren gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin münhasıran bu Bölgedeki yazılım, tasarım ve Ar-Ge faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlar, 31/12/2028 tarihine kadar gelir ve kurumlar vergisinden müstesnadır.
İstisnadan yararlanmak için mükellefler bağlı bulundukları vergi dairesine başvurur; başvuruya, yönetici şirketten alınan ve mükellefin Bölgede yer aldığını ve faaliyet alanlarını gösteren belge eklenir. Belge eklenmediği takdirde istisna uygulanmaz.
İstisnanın sınırı: “münhasıran Bölgede” şartı
Bölgede faaliyette bulunan mükelleflerin Bölge dışında gerçekleştirdikleri faaliyetlerden elde ettiği kazançlar, yazılım ve Ar-Ge faaliyetinden doğmuş olsa dahi istisnadan yararlanamaz. Aynı şekilde, bir ürün veya yazılım teslimi içermeyen danışmanlık türü hizmet kazançları da istisna kapsamı dışındadır. Bu nedenle istisna kazancın, diğer faaliyetlerden ayrı hesaplarda izlenmesi ve müşterek genel giderlerin makul bir dağıtım anahtarıyla paylaştırılması zorunludur.
Gayri maddi haklardan doğan kazançlar
Yazılım, tasarım ve Ar-Ge faaliyetleri neticesinde ortaya çıkan bir gayri maddi hakkın satışı, devri veya kiralanmasından doğan kazançlarda istisna, iki ek şarta bağlıdır:
- Belge şartı: Gayri maddi hakkın patente veya fonksiyonel olarak patente eşdeğer bir belgeye (faydalı model, tasarım tescil, telif hakkı tescil, entegre devre topoğrafyası tescil, yeni bitki çeşitleri ıslahçı hakkı tescil belgesi) bağlanmış olması gerekir.
- Nitelikli harcama (nexus) oranı: İstisna, kazancın tamamına değil, nitelikli harcamalar ÷ toplam harcamalar oranına isabet eden kısmına uygulanır. Nitelikli harcama tutarı %30’a kadar artırılabilir; artırılan tutar toplam harcamayı aşamaz.
Son beş hesap döneminin ortalaması esas alınmak üzere, gayri maddi haklardan kaynaklanan yıllık brüt geliri 30 milyon ₺‘yi ve bağlı olduğu grubun yıllık net satış hasılatı toplamı 200 milyon ₺‘yi aşmayan mükelleflerde belge şartı yerine Bakanlıktan alınan proje bitirme belgesi yeterlidir.
Tescil şartının süresinde yerine getirilmemesi hâlinde, zamanında tahakkuk ettirilmemiş vergiler vergi ziyaı cezası uygulanmaksızın, gecikme faiziyle birlikte tahsil edilir.
Ücretlerde gelir vergisi stopajı teşviki ve damga vergisi istisnası
4691 s.K. Geçici m.2/3 · 7263 ve 7555 s. Kanunlar
31/12/2028 tarihine kadar, Bölgede çalışan Ar-Ge, tasarım ve destek personelinin bu görevleriyle ilgili ücretleri üzerinden hesaplanan gelir vergisi, muhtasar ve prim hizmet beyannamesi üzerinden tahakkuk eden vergiden indirilmek suretiyle terkin edilir.
1/1/2022’den itibaren düzenleme bir ücret istisnası değil, bir stopaj teşvikidir. Personelin brüt ücreti üzerinden gelir vergisi normal şekilde hesaplanır ve bordroda gösterilir; hesaplanan vergi Hazineye ödenmeyip terkin edilir. Dolayısıyla teşvikin ekonomik yararı — ücretin brütten kararlaştırıldığı hâllerde — işverende kalır.
2026 üst sınırı: brüt asgari ücretin 40 katı
7555 sayılı Kanunla 1/8/2025’ten itibaren, teşvik ücretin brüt asgari ücretin kırk katını aşmayan kısmı üzerinden hesaplanan gelir vergisi ile sınırlandırılmıştır. 2026 yılı brüt asgari ücreti aylık 33.030 ₺ olduğundan sınır 40 × 33.030 = 1.321.200 ₺/ay‘dır. Bu tutarı aşan ücret kısmına isabet eden gelir vergisi terkin edilmez; damga vergisi istisnası da aynı tavanla sınırlıdır.
Destek personeli sınırı
| Firmanın toplam personel sayısı | Teşvikten yararlanabilecek destek personeli oranı | Ölçüt |
|---|---|---|
| 15 kişiye kadar | %20 | Ar-Ge ve tasarım personeli sayısı |
| 16 kişi ve üzeri | %10 | Ar-Ge ve tasarım personeli sayısı |
Hesaplamada küsuratlı sayılar bir üst tam sayıya iblağ edilir. Oranın aşılması hâlinde teşvik, brüt ücreti en az olan destek personelinden başlanarak uygulanır; brüt ücretlerin eşit olması hâlinde tercih girişimci firmaya aittir.
Çalışma süresinin hesabı
- Haftada 45 saati aşan süreler ile ek çalışma (fazla mesai) süreleri teşvik hesabında dikkate alınmaz.
- Hak kazanılmış hafta tatili, yıllık ücretli izin süreleri ve 2429 sayılı Kanunda belirtilen resmî tatil günleri teşvik kapsamında değerlendirilir.
- Girişimci, Bölgede çalışan tüm Ar-Ge, tasarım ve destek personelinin görev tanımlarını, niteliklerini ve çalışma sürelerini gösteren listeyi aylık olarak yönetici şirkete onaylatır ve inceleme/denetimlerde ibraz edilmek üzere saklar.
Bölge dışında geçirilen süreler
4691 s.K. Geçici m.2/4 · 24/12/2025 tarihli 10766 s. Cumhurbaşkanı Kararı
Kanunun temel kuralı, teşvike konu toplam çalışma süresinin %20’sini aşmamak üzere Bölge dışında geçirilen sürelerin de teşvikten yararlandırılmasıdır. Cumhurbaşkanı bu oranı, bölgesel veya sektörel olarak %75’e kadar artırmaya yetkilidir.
| Dönem | Bilişim personeli | Diğer personel | Dayanak |
|---|---|---|---|
| 1/1/2026 – 31/12/2026 | %100 | %75 | 10766 s. CB Kararı (RG 25/12/2025-33118) |
| Karar bulunmayan dönem | %20 | %20 | 4691 s.K. Geç. m.2/4 (kanuni oran) |
Yürürlükteki Karar yalnızca 2026 yılı sonuna kadar geçerlidir. 2027 ve sonrası için yeni bir Cumhurbaşkanı Kararı yayımlanmadığı takdirde, kanuni oran olan %20‘ye dönülür. Uzaktan/hibrit çalışma modelini bu orana göre kurgulayan firmaların yıl sonu itibarıyla planlarını gözden geçirmesinde yarar vardır.
Bunlara ek olarak, Bölgede çalışan Ar-Ge veya tasarım personelinin lisansüstü eğitim amacıyla Bölge dışında geçirdiği süreler; yüksek lisansta 1,5 yılı, doktorada 2 yılı aşmamak üzere teşvik kapsamındadır. Bölge dışında geçirilen sürelerin teşvike konu edilebilmesi, ilgili çalışmanın Bölgede yürütülen aynı proje kapsamında olduğunun tespiti ve yönetici şirketin onayı şartına bağlıdır.
Katma değer vergisi istisnası
3065 s. KDV Kanunu Geçici m.20
Bölgede faaliyette bulunan girişimcilerin kazançlarının gelir veya kurumlar vergisinden istisna olduğu süre içinde (31/12/2028’e kadar), münhasıran bu Bölgelerde ürettikleri aşağıdaki nitelikteki teslim ve hizmetleri katma değer vergisinden müstesnadır:
- sistem yönetimi, veri yönetimi, iş uygulamaları, sektörel yazılımlar,
- internet, mobil ve oyun yazılımları,
- askerî komuta kontrol uygulama yazılımları.
İstisnanın uygulanabilmesi için yönetici şirketin onayı alınarak ilgili vergi dairesine başvurulur.
Yazılıma ilişkin bakım, destek (maintenance), güncelleme, veri aktarımı, sistem kurulumu, eğitim ve danışmanlık hizmetleri ile web sitesi reklam gelirleri ve donanım satışları istisna kapsamında değildir; bu işlemler genel hükümlere göre KDV’ye tabidir.
Söz konusu istisna bir kısmi istisna olmakla birlikte, 1/1/2019’dan itibaren bu teslim ve hizmetler nedeniyle yüklenilen KDV indirim konusu yapılabilmektedir. İndirim yoluyla giderilemeyen KDV ise iade edilmez, gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alınır.
Sigorta primi işveren hissesi desteği
5746 s.K. m.3/3
Ücreti gelir vergisi stopajı teşvikine konu olan personelin bu çalışmaları karşılığında elde ettikleri ücretleri üzerinden hesaplanan sigorta primi işveren hissesinin yarısı, 31/12/2028 tarihine kadar Hazine ve Maliye Bakanlığı bütçesine konulacak ödenekten karşılanır.
- Destek, her bir çalışan için ayrı ayrı ve SGK prime esas kazanç üst sınırı ile sınırlı olarak uygulanır.
- Destekten yararlanabilmek için aylık prim ve hizmet belgelerinin 05746 kanun numarası seçilerek düzenlenmesi gerekir.
- Aynı çalışan için başka bir sigorta primi teşvikinden mükerrer yararlanılamaz.
Yönetici şirkete ve ithalata tanınan muafiyetler
4691 s.K. m.8 ve Geçici m.2 · 5746 s.K. m.3/6
- Damga vergisi ve harç muafiyeti: Yönetici şirket, Kanunun uygulanması ile ilgili olarak düzenlenen kâğıtlardan ve yapılan işlemlerden dolayı damga vergisi ve harçtan muaftır. Muafiyetin uygulanabilmesi için bağlı bulunulan vergi dairesine başvurulur.
- Ücretlere ilişkin kâğıtlar: Teşvik kapsamındaki ücretlere ilişkin düzenlenen kâğıtlar, brüt asgari ücretin 40 katına kadarki kısmı itibarıyla damga vergisinden müstesnadır.
- Gümrük vergisi muafiyeti: Ar-Ge, yenilik ve tasarım projeleri kapsamında ithal edilen eşya gümrük vergisi ve her türlü fondan, bu kapsamda düzenlenen kâğıtlar ve yapılan işlemler damga vergisi ve harçtan müstesnadır.
- Emlak vergisi ve atık su bedeli: Bölge alanı içinde yönetici şirkete ve Bölgede yer alan işletmelere ilgili mevzuatı çerçevesinde tanınan kolaylıklar (atık su bedeli muafiyeti dâhil) saklıdır.
Girişim sermayesine aktarım yükümlülüğü
4691 s.K. Ek m.3 · 1/1/2022’den itibaren
Yıllık beyanname üzerinden istisna edilen kazancı 1.000.000 ₺ ve üzerinde olan gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri, bu tutarın %2’sini pasifte geçici bir hesaba aktarmak zorundadır. Yükümlülük yıllık bazda 20.000.000 ₺ ile sınırlıdır.
Aktarılan tutarın, geçici hesabın oluştuğu yılın sonuna kadar;
- Türkiye’de yerleşik girişimcilere yatırım yapmak üzere kurulmuş girişim sermayesi yatırım fonu paylarının satın alınmasında,
- girişim sermayesi yatırım ortaklıklarına sermaye olarak konulmasında, veya
- Kanun kapsamındaki kuluçka merkezlerinde faaliyette bulunan diğer girişimcilere sermaye olarak konulmasında
kullanılması şarttır.
Söz konusu tutarın ilgili yılın sonuna kadar aktarılmaması hâlinde, yıllık beyanname üzerinden istisna edilen kazançların %20’si ilgili yılda istisnaya konu edilemez. Bu nedenle zamanında alınmayan vergiler, vergi ziyaı cezası uygulanmaksızın tarh edilir. Yani %2‘lik aktarımın yapılmamasının maliyeti, istisnanın %20‘sinin kaybıdır.
Yurt içi asgari kurumlar vergisi ile ilişkisi
KVK Mükerrer m.32/C · 7524 s.K.
2025 hesap döneminden itibaren uygulanan yurt içi asgari kurumlar vergisinde, hesaplanan kurumlar vergisinin; indirim ve istisnalar düşülmeden önceki kurum kazancının %10’undan az olamayacağı esası benimsenmiştir.
Bununla birlikte 4691 sayılı Kanun kapsamındaki kazanç istisnası, asgari vergi matrahının tespitinde indirim konusu yapılabilen istisnalar arasında sayılmıştır. Dolayısıyla teknoloji geliştirme bölgesi istisnası, asgari kurumlar vergisi uygulaması nedeniyle etkisiz hâle gelmemektedir. Aynı şekilde 5746 sayılı Kanun kapsamındaki Ar-Ge ve tasarım indirimi ile girişim sermayesi fonu indirimi de asgari vergi matrahından düşülebilmektedir.
Bildirim, belge düzeni ve yaptırımlar
Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Uygulama Yönetmeliği m.14
Bölge yönetici şirketi ve Bölgede yer alan girişimcilerin faaliyetlerine ilişkin, kendi serbest muhasebeci mali müşaviri veya yeminli mali müşavirince onaylı bilgiler ile yönetici şirketin YMM’ce düzenlenen mali denetim raporu, her yılın Mayıs ayı sonuna kadar elektronik ortamda Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ilgili Genel Müdürlüğüne iletilir.
| Gecikme | Sonuç |
|---|---|
| Mayıs ayı sonuna kadar gönderilmemesi | Haziran ayından itibaren girişimcinin muafiyet belgeleri onaylanmaz |
| İzleyen üçüncü ayın sonuna kadar da gönderilmemesi | Takip eden aydan itibaren aylık muafiyet onayları verilmez; girişimcinin Bölgeden ihracına ilişkin işlemler başlatılabilir |
Uygulamada saklanması gereken belgeler
- Yönetici şirketten alınan, Bölgede yer alındığını ve faaliyet alanlarını gösteren belge (vergi dairesi başvurusuna eklenir).
- Aylık olarak yönetici şirkete onaylatılan Ar-Ge, tasarım ve destek personeli listeleri ile çalışma süresi kayıtları.
- Bölge dışında geçirilen sürelere ilişkin gerekçeli teklif, yönetici şirket onayı ve ilgili kurumdan alınan belgeler.
- Gayri maddi haklara ilişkin tescil belgeleri ile nitelikli harcama ve toplam harcama ayrımını gösteren hesaplamalar.
- İstisna kazancın tespitine ilişkin ayrı hesap kayıtları ve müşterek gider dağıtım anahtarları.
Mevzuat kronolojisi
2021 – 2028
- 3 Şubat 2021 · 7263 s.K. Kapsamlı revizyon İstisna süreleri 31/12/2028’e uzatıldı. Ücret istisnası, işverenin yararlandığı stopaj teşvikine dönüştürüldü. 15 kişiye kadar personeli olan firmalarda destek personeli oranı %20’ye çıkarıldı. Ek m.3 ile girişim sermayesi aktarım yükümlülüğü getirildi.
- 25 Aralık 2021 · 7346 s.K. Bölge dışı çalışmada yetki genişledi Cumhurbaşkanının, bölge dışında geçirilen sürelere ilişkin %20’lik kanuni oranı artırma yetkisi %50’den %75’e yükseltildi; ölçüt “toplam çalışma süresi”nin yanına “personel sayısı” eklenerek esnetildi.
- 2 Ağustos 2024 · 7524 s.K. Yurt içi asgari kurumlar vergisi %10 oranında asgari kurumlar vergisi ihdas edildi; 4691 kapsamındaki kazanç istisnası, asgari vergi matrahından indirilebilen istisnalar arasında sayılarak korundu.
- 24 Temmuz 2025 · 7555 s.K. Ücret teşvikine tavan 1/8/2025’ten itibaren stopaj teşviki ve damga vergisi istisnası, ücretin brüt asgari ücretin 40 katını aşmayan kısmıyla sınırlandırıldı.
- 25 Aralık 2025 · 10766 s. CB Kararı 2026 bölge dışı oranları 1/1/2026 – 31/12/2026 dönemi için bölge dışında geçirilen sürelerin teşvike konu edilebilen oranı bilişim personelinde %100, diğer personelde %75 olarak belirlendi.
- 31 Aralık 2028 Mevcut istisna döneminin sonu Kazanç istisnası, ücret teşviki, KDV istisnası ve sigorta primi desteğinin yürürlükteki metinlere göre son bulacağı tarih. Geçmiş uygulamada süre defalarca uzatılmış olmakla birlikte, uzun vadeli planlamada bu tarih esas alınmalıdır.
Özelgelerde öne çıkan görüşler
Gelir İdaresi Başkanlığı özelgeleri
Ar-Ge, tasarım ve destek personeline ücretlerin brüt olarak ödenmesi hâlinde, 4691 sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesindeki gelir vergisi teşvikinden işveren mi yoksa çalışan mı yararlanır?
Teşvikten işveren yararlanır. Brüt ücret üzerinden, asgari ücret istisnası düşüldükten sonra hesaplanan gelir vergisi, işveren tarafından verilen muhtasar beyanname üzerinde tahakkuk eden vergiden terkin edilmektedir. Terkin yoluyla sağlanan vergi avantajı şirkette kalır.
Bölgede geliştirilip tamamlanan bir yazılım projesinden elde edilen kazançlar, faaliyetin Bölge dışına taşınmasından sonra da istisnadan yararlanır mı? KDV yönünden durum nedir?
Bölgede üretilen yazılımdan elde edilen kazançlar 31/12/2028’e kadar istisnadan yararlanır; ancak faaliyetin Bölge dışına taşınmasından sonra yürütülen yazılım ve Ar-Ge çalışmaları, niteliği gereği Ar-Ge olsa dahi istisna kapsamı dışındadır. KDV istisnası da yalnızca kazanç istisnasının devam ettiği süre boyunca ve Bölgede üretilen yazılım teslimleri için geçerlidir. İstisnanın dayanağı faaliyetin niteliği değil, Bölgede yürütülmesidir.
Bölgede geliştirilen ve farklı firmalara uygulanan bir projeden elde edilen kazançlar kurumlar vergisi istisnasından ve KDV istisnasından yararlanır mı?
Söz konusu proje, kurumların daha güvenli geleceğe bakmalarına yönelik çalışmaları kapsayan bir hizmet işi niteliğinde olup ortada bir ürün veya yazılım programı teslimi bulunmadığından, bu hizmetlerden elde edilen kazançlar kurumlar vergisi istisnasından yararlanamaz; hizmet genel hükümler çerçevesinde KDV’ye tabidir. Bölgede bulunmak tek başına yetmez; kazancın kaynağı yazılım/Ar-Ge/tasarım çıktısı olmalıdır.
Ar-Ge faaliyetlerine fiilen katılan şirket ortağı veya yönetim kurulu üyesi, personele ilişkin teşvikten yararlanabilir mi?
Ar-Ge faaliyetlerine fiilen katılan şirket ortağı veya yönetim kurulu üyelerine bu çalışmaları karşılığında ödenecek ücretler için, diğer şartların da taşınması kaydıyla teşvik hükümlerinin uygulanması mümkündür. Belirleyici olan sıfat değil, Ar-Ge faaliyetine fiilen katılım ve bunun belgelenmesidir. Not: Özelge, teşvikin ücret istisnası olarak uygulandığı döneme aittir; ortaya koyduğu ilke, teşvikin bugünkü stopaj teşviki biçiminde de geçerliliğini korumaktadır.