Bağımsız Denetim Yükümlülüğü- Tabi misiniz?- Yaptırımı Ne?

Türk Ticaret Kanunu  ·  6102 sayılı Kanun m.397 Güncelleme: Eylül 2026

Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre bağımsız denetim

Şirketiniz bağımsız denetime tabi mi, hangi finansal raporlama çerçevesini uygulayacak, denetlettirmemenin bedeli ne? Bu rehber, 17 Mart 2026 tarihli ve 11066 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile güncellenen eşik değerler dâhil olmak üzere yürürlükteki düzenlemeleri tek sayfada topluyor.

Aktif toplamı
500 milyon TL
Net satış hasılatı
1 milyar TL
Çalışan sayısı
150 kişi
Uygulama
1/1/2026 ve sonrasında başlayan hesap dönemleri

Hızlı kontrol

Şirketiniz bağımsız denetim kapsamında mı?

Son iki hesap dönemine ait verilerinizi girin. Kural şu: üç ölçütten en az ikisinin eşik değeri art arda iki hesap döneminde aşılıyorsa, şirket izleyen hesap döneminden itibaren denetime tabi olur.

2024
2025
Kapsamda
Üç ölçütten ikisi art arda iki dönemde aşılmış görünüyor.

Alanlar örnek verilerle doldurulmuştur; kendi rakamlarınızı girerek değiştirin. Bu araç yalnızca genel eşik testini yapar; bağlı ortaklık ve iştiraklerle birlikte değerlendirme, (I) sayılı liste kapsamı ve sektörel istisnalar için aşağıdaki bölümlere bakın.

Eşik değerler

Bağımsız denetime tabi olmanın şartları

Bağımsız denetime tabi şirketler, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ve 660 sayılı KHK çerçevesinde çıkarılan 6434 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile belirlenir. Karar, eşik değerleri şirket grubuna göre ayırır; en son değişiklik 11066 sayılı Karar (RG: 17/3/2026, S. 33199) ile yapılmış ve 1/1/2026 tarihinden itibaren başlayan hesap dönemlerinde uygulanmak üzere yürürlüğe girmiştir.

Aktif toplamı

500milyon TL

Önceki değer: 300 milyon TL

Yıllık net satış hasılatı

1milyar TL

Önceki değer: 600 milyon TL

Çalışan sayısı

150kişi

Değişmedi

Eşik değerlerin aşılıp aşılmadığı belirlenirken; aktif toplamı ve net satış hasılatı için şirketin tabi olduğu mevzuata göre hazırlanmış son iki yıla ait finansal tablolar, çalışan sayısı için son iki yılın ortalama çalışan sayısı esas alınır.

Bağlı ortaklık ve iştiraklerle birlikte değerlendirme

Eşik değerlerin hesabında şirketler bağlı ortaklık ve iştirakleriyle birlikte dikkate alınır. Aktif toplamı ve net satış hasılatı bakımından ana ortaklık ile bağlı ortaklığın finansal tablo kalemlerinin toplamı (varsa grup içi işlemler elimine edilerek), çalışan sayısı bakımından ise son iki yıla ait ortalama çalışan sayılarının toplamı esas alınır. İştirakler, şirketin iştirakteki hissesi oranında hesaba katılır.

Tanım

Bağımsız denetim nedir?

Bağımsız denetim; finansal tablo ve diğer finansal bilgilerin, finansal raporlama standartlarına uygunluğu ve doğruluğu hususunda makul güvence sağlayacak yeterli ve uygun bağımsız denetim kanıtlarının elde edilmesi amacıyla, denetim standartlarında öngörülen tekniklerin uygulanarak defter, kayıt ve belgeler üzerinden denetlenmesi ve değerlendirilerek rapora bağlanmasıdır.

Türk Ticaret Kanunu’nun 397. maddesi uyarınca denetime tabi olan anonim şirketlerin ve şirketler topluluğunun finansal tabloları denetçi tarafından, Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu’nca yayımlanan uluslararası denetim standartlarıyla uyumlu Türkiye Denetim Standartlarına göre denetlenir.

Denetimin kapsamı finansal tablolarla sınırlı değildir: yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporu içinde yer alan finansal bilgilerin, denetlenen finansal tablolarla tutarlı olup olmadığı ve gerçeği yansıtıp yansıtmadığı da denetime dâhildir.

TTK m.397 · Türkiye Denetim Standartları (TDS/BDS) · KGK

Mekanizma

Kapsama nasıl girilir, nasıl çıkılır?

  1. Kapsama giriş

    Üç ölçütten en az ikisinin eşik değeri art arda iki hesap döneminde aşılırsa, şirket müteakip hesap döneminden itibaren bağımsız denetime tabi olur.

  2. Kapsamdan çıkış — iki dönem kuralı

    Denetime tabi şirket, art arda iki hesap döneminde üç ölçütten en az ikisine ait eşik değerlerin altında kalırsa, izleyen hesap döneminden itibaren kapsam dışına çıkar.

  3. Kapsamdan çıkış — %20 kuralı

    Bir hesap döneminde ölçütlerden en az ikisine ait eşik değerlerin yüzde 20 veya daha fazla oranda altında kalınması hâlinde de şirket, izleyen hesap döneminden itibaren kapsam dışına çıkar.

Bu nedenle eşik değer değişiklikleri tek başına yeterli değildir: kapsam değerlendirmesi her zaman iki dönemlik bir bakışla yapılır ve sonucu izleyen hesap dönemini etkiler.

Örnek: dört hesap dönemi üzerinden değerlendirme

Aşağıdaki örnek, genel ölçütlere tabi bir şirketin kapsam durumunu gösterir. Bir hesap döneminde iki ölçütün aşılması tek başına yükümlülük doğurmaz; belirleyici olan, art arda iki referans yılın birlikte sağlanmasıdır.

Hesap dönemi Aktif ≥ 500 mn TL Hasılat ≥ 1 mr TL Çalışan ≥ 150 En az iki ölçüt Denetime tabi mi?
20X2EvetHayırHayırSağlamıyorReferans yıl
20X3EvetEvetHayırSağlıyorReferans yıl
20X4EvetHayırEvetSağlıyorTabi değildir
20X5EvetEvetHayırSağlıyorTabidir

20X4’te yükümlülük doğmaz, çünkü 20X2’de en az iki ölçüt sağlanmamıştır. 20X5’te ise 20X3 ve 20X4 art arda sağlandığından şirket denetim kapsamına girer.

Enflasyon düzeltmesi ve referans yıllar

2024 yılında denetim kapsamında olunup olunmadığının belirlenmesinde, 2022 yılı için enflasyon etkisine göre düzeltilmemiş finansal tablolar esas alınmıştı. Sonraki dönemlerde ise şirketin tabi olduğu mevzuat uyarınca hazırlanmış finansal tablolar — yani enflasyon düzeltmesi uygulanan dönemlerde düzeltilmiş tutarlar — dikkate alınır. Bu, eşik değerlerin reel değil nominal tutarlar üzerinden test edildiği anlamına gelir.

Yaptırım

Denetim yaptırılmazsa ne olur?

Denetime tabi olanlar, finansal tablolarının denetimden geçip geçmediğini, geçmiş ise denetçi görüşünü ilgili finansal tablonun başlığında açıkça belirtmek zorundadır. Aynı hüküm yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporu için de geçerlidir. Denetime tabi olduğu hâlde denetlettirilmemiş finansal tablolar ile yıllık faaliyet raporu, düzenlenmemiş hükmündedir.

  • Kâr dağıtılamaz

    Denetlettirilmemiş finansal tablolara dayanılarak kâr dağıtım kararı alınamaz.

  • Finansal tablolara bağlı kararlar alınamaz

    Sermaye azaltımı, kârın sermayeye ilavesi gibi işlemler dayanaksız kalır.

  • Yönetim ibra edilemez

    Genel kurulun ibra kararı, düzenlenmemiş sayılan tablolara dayanamaz.

  • Finansman erişimi zorlaşır

    Banka ve finans kuruluşları bu tabloları dikkate almayabilir.

Sorumluluk davası riski

Yasal yükümlülüğün yerine getirilmemesi sonucu zarar görenler zararın tazmini yoluna gidebilir. TTK m.553 uyarınca kurucular, yönetim kurulu üyeleri, yöneticiler ve tasfiye memurları; kanundan ve esas sözleşmeden doğan yükümlülüklerini kusurlarıyla ihlal ettikleri takdirde hem şirkete, hem pay sahiplerine, hem de şirket alacaklılarına karşı verdikleri zarardan sorumludur.

Şirket türü

Limited şirketler de denetime tabi mi?

Evet. TTK m.635 uyarınca, anonim şirketin denetçiye, denetime ve özel denetime ilişkin hükümleri — 397. maddenin beşinci ve altıncı fıkraları hariç — limited şirkete de uygulanır. Eşik değerler ve kapsam kuralları bakımından limited şirketler ile anonim şirketler arasında fark yoktur.

TTK m.635 · m.397

Raporlama

Hangi finansal raporlama çerçevesi uygulanacak?

Bağımsız denetime tabi olmak, doğrudan Türkiye Finansal Raporlama Standartlarını (TFRS) uygulama zorunluluğu doğurmaz. KGK, TFRS uygulama kapsamını bağımsız denetim kapsamından ayırmış ve genel olarak kamu yararını ilgilendiren kuruluşlarla (KAYİK) sınırlandırmıştır. Denetime tabi olup TFRS uygulamayan şirketlerin çerçevesi ise BOBİ FRS‘dir.

Zorunlu · KAYİK

TFRS

Türkiye Finansal Raporlama Standartları

  • Payları borsada işlem gören şirketler
  • Bankalar, BDDK’ya tabi kuruluşlar
  • Sigorta, reasürans ve emeklilik şirketleri
  • SPK’nın düzenleme ve denetimine tabi kurumlar
  • Borsa İstanbul piyasalarında faaliyete izinli yetkili müesseseler ve kıymetli maden aracı kurumları
Zorunlu · Denetime tabi

BOBİ FRS

Büyük ve Orta Boy İşletmeler için Finansal Raporlama Standardı

  • Bağımsız denetime tabi olup TFRS uygulamayan işletmeler
  • 1/1/2018 ve sonrasında başlayan hesap dönemlerinden itibaren
  • MSUGT + “İlave Hususlar” uygulamasının yerini almıştır
  • Ekinde münferit ve konsolide finansal tablo örnekleri yer alır
Denetim dışı işletmeler

KÜMİ FRS

Küçük ve Mikro İşletmeler için Finansal Raporlama Standardı

  • Bağımsız denetime tabi olmayan, KGK’nın belirlediği büyüklük ölçütlerini karşılayan küçük işletmeler
  • Mikro işletmeler kapsam dışındadır
  • İsteğe bağlı olarak BOBİ FRS veya TFRS de uygulanabilir

Zorunluluk kapsamına girmeyen şirketler, bağımsız denetime tabi olsalar dahi münferit veya konsolide finansal tablolarının hazırlanmasında isteğe bağlı olarak TFRS uygulayabilir.

KGK Kurul Kararı 75935942-050.01.04-[01/26] (RG 26/8/2014, S. 29100)

BOBİ FRS

Büyük ve Orta Boy İşletmeler için Finansal Raporlama Standardı

BOBİ FRS, bağımsız denetime tabi olup TFRS uygulamayan işletmelerin uygulayacağı finansal raporlama çerçevesidir. Amacı; gerçeğe uygun, finansal bilgi ihtiyacına uygun ve karşılaştırılabilir finansal tablolar düzenlenmesini sağlamaktır. Standart, AB Muhasebe Direktifindeki “önce küçükleri düşün” yaklaşımına uygun olarak orta büyüklükteki işletmeler için genel olarak maliyet esaslı bir raporlama öngörür; büyük işletmelere ise ilave yükümlülükler getirir.

Büyük işletme ölçütleri

BOBİ FRS uygulayan işletmeler arasında “büyük işletme” ayrımı, KGK’nın 4/5/2026 tarihli ve 75935942-050.01.04-[01/42138] sayılı Kurul Kararı ile güncellenmiştir. Bu ölçütlerden en az ikisi art arda iki raporlama döneminde aşılırsa işletme, izleyen dönemde büyük işletme sayılır.

ÖlçütÖncekiGüncel
Aktif toplamı800 milyon TL1 milyar TL
Yıllık net satış hasılatı1,6 milyar TL2 milyar TL
Ortalama çalışan sayısı250 kişi250 kişi

1/1/2026 ve sonrasında başlayan hesap dönemlerinde uygulanır.

Standardın genel özellikleri 27 bölüm
  • 27 bölümden oluşur ve işletmelerin karşılaşabileceği tüm muhasebe işlemlerine ilişkin esasları belirler; başka bir standart setine ihtiyaç duyulmadan finansal tabloların hazırlanmasına imkân verir.
  • Kabul edilebilir bir finansal raporlama çerçevesinin gerektirdiği tüm özellikleri taşır.
  • Uluslararası muhasebe ve finansal raporlama uygulamalarıyla ve AB düzenlemeleriyle uyumludur.
  • Ekinde münferit ve konsolide finansal tablo örnekleri ile Terimler Sözlüğü yer alır.
  • Konular sade ve anlaşılabilir bir dille kaleme alınmıştır.
Tarihsel arka plan: MSUGT ve “İlave Hususlar” Arşiv

BOBİ FRS yürürlüğe girmeden önce, bağımsız denetime tabi olup TFRS uygulamayan işletmeler Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğlerini (MSUGT) ve KGK’nın 29/12/2014 tarihli ve 41 sayılı Kurul Kararı ile yayımlanan “TMS’leri Uygulamayan Şirketlerin Finansal Tablolarının Hazırlanmasında Uygulanacak İlave Hususlar” düzenlemesini uygulamaktaydı. Bu düzenleme; bilanço, gelir tablosu, nakit akış tablosu ve özkaynak değişim tablosunun dipnotlarıyla birlikte hazırlanmasını, amortisman ayrılmasını, kıdem tazminatı yükümlülüğünün tahmin edilerek giderleştirilmesini (geçmiş dönemlere ilişkin tutarların 10 yılı geçmemek üzere eşit taksitlerle finansal tablolara yansıtılmasını), reeskont ve değer düşüklüğü uygulamalarının ihtiyariliğini ve karşılaştırmalı sunum esasını düzenliyordu.

Güncel durum: 1/1/2018 ve sonrasında başlayan hesap dönemlerinden itibaren bu çerçevenin yerini BOBİ FRS almıştır. Yukarıdaki hükümler yalnızca geçmiş dönem finansal tablolarının değerlendirilmesi bakımından anlam taşır.

TTK m.1524

Denetime tabi şirketlerin internet sitesi yükümlülüğü

Denetime tabi sermaye şirketleri, kuruluşlarının ticaret siciline tescili tarihinden itibaren üç ay içinde bir internet sitesi açmak ve bu sitenin belirli bir bölümünü şirketçe kanunen yapılması gereken ilanların yayımlanmasına özgülemek zorundadır. Site, şirketin MERSİS numarası altında tescil edilir. Usul ve esaslar, Sermaye Şirketlerinin Açacakları İnternet Sitelerine Dair Yönetmelik‘te (RG 31/5/2013, S. 28663) düzenlenmiştir.

İçerikler; Kanunda süre belirtilmişse o süre içinde, belirtilmemişse işlemin veya olgunun gerçekleştiği tarihten, tescil veya ilana bağlı hâllerde tescil ya da ilan tarihinden itibaren en geç beş gün içinde siteye konulur. Kuruluştan sitenin açılışına kadar geçen sürede yayımlanması gereken içerikler ise sitenin açıldığı tarihte yayımlanır.

Sürekli yayımlanacak içerikler 3 kalem
  • aŞirket künyesi. MERSİS numarası, ticaret unvanı, merkezi, taahhüt edilen ve ödenen sermaye miktarı; anonim şirketlerde yönetim kurulu başkan ve üyelerinin, limited şirketlerde müdürlerin, sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerde yöneticilerin ad ve soyadları.
  • bTüzel kişi organ üyeliği. Bir tüzel kişinin yönetim kuruluna üye ya da müdür olarak seçilmesi hâlinde; tüzel kişiyle birlikte onun adına belirlenen gerçek kişinin de tescil ve ilan olunduğuna ilişkin açıklama, tüzel kişinin MERSİS numarası, ticaret unvanı, merkezi ve birlikte tescil edilen gerçek kişinin adı ve soyadı.
  • cDenetçi bilgileri. Seçilen denetçinin adı ve soyadı / unvanı, yerleşim yeri / merkezi, varsa tescil edilmiş şubesi.
En az altı ay yayımlanacak içerikler 31 kalem
  • aBirleşme belgeleri. Birleşme sözleşmesi, birleşme raporu, son üç yılın finansal tabloları ile yıllık faaliyet raporları, gereğinde ara bilançolar. Genel kurul kararından önceki 30 gün içinde
  • bİnceleme hakkı ilanı. Yukarıdaki belgelerde inceleme yapma hakkı ile belgelerin nereye tevdi edildiğine ilişkin ilan. Tevdi tarihinden en az 3 iş günü önce
  • cBirleşmede alacaklılara çağrı. Alacakların teminat altına alınması talebine dair, sicil gazetesinde yedişer gün arayla üç defa yapılan ilan. İlk ilandan itibaren en geç 5 gün
  • çBölünme belgeleri. Bölünme sözleşmesi veya planı, bölünme raporu, son üç yılın finansal tabloları, yıllık faaliyet raporları ve varsa ara bilançolar üzerinde inceleme hakkına işaret eden ilan. Bölünme kararından 2 ay önce
  • dBölünmede alacaklılara çağrı. Alacakların bildirilmesi ve teminat talebi için yapılan üç ilan. İlk ilandan itibaren en geç 5 gün
  • eFesih davasının açılması. Sicil gazetesinde yayımdan itibaren en geç 5 gün
  • fFesih davasına ilişkin kesinleşmiş mahkeme kararı. Sicil gazetesinde yayımdan itibaren en geç 5 gün
  • gGenel kurul çağrısı. En geç sicil gazetesinde yayımlandığı tarihte
  • ğFinansal tabloların müzakeresinin ertelenmesi. Bir ay sonraya erteleme hâlinde pay sahiplerine yapılan ilan. Erteleme kararından itibaren en geç 5 gün
  • hGenel kurul toplantı tutanağı ile imtiyazlı pay sahipleri özel kurulunun toplantı tutanağı. Genel kurul tarihinden itibaren en geç 5 gün
  • ıTemsilci ilanları. TTK m.428 uyarınca organın temsilcisi, bağımsız temsilci ve kurumsal temsilciliğe ilişkin ilanlar. İlanın yayımlandığı gün
  • iİptal veya butlan davası. Davanın açıldığı hususu ve duruşma günü. İlan tarihinden itibaren en geç 5 gün
  • jİptal/butlan kararı. Kesinleşmiş mahkeme kararı. Tescil tarihinden itibaren en geç 5 gün
  • kŞirket sözleşmesi değişikliği kararı. Sicil gazetesinde yayımdan itibaren en geç 5 gün
  • lKayıtlı sermaye sisteminde sermaye artırımı. Yönetim kurulu kararı, esas sözleşme maddesinin yeni şekli, yeni payların itibari değer, cins ve sayıları, imtiyaz ve rüçhan haklarına ilişkin sınırlamalar, prime dair kayıtlar. İlan tarihinden itibaren en geç 5 gün
  • mYeni pay alma hakkının kullanım esasları. Yönetim kurulu kararı. Sicil gazetesinde yayımdan itibaren en geç 5 gün
  • nSermaye azaltımı gerekçeleri. Azaltmanın sebepleri, amacı ve şekline ilişkin açıklamaların yer aldığı genel kurul çağrı ilanı. Çağrı ilanının yayımından itibaren en geç 5 gün
  • oSermaye azaltımında alacaklılara çağrı. Yedişer gün arayla üç defa yapılan ilan. İlk ilandan itibaren en geç 5 gün
  • öMütemerrit pay sahibine davet ve ihtar. Bir ay içinde ödeme, aksi hâlde haklardan yoksun bırakılma ve sözleşme cezası ihtarı. Nama yazılı pay senedi sahiplerine iadeli taahhütlü mektupla yapılmışsa mektubun gönderildiği tarihten itibaren. En geç 5 gün
  • pHamiline yazılı pay senetlerinin bastırılması kararı. Sicil gazetesinde yayımdan itibaren en geç 5 gün
  • rTasfiyede alacaklılara çağrı. Şirketin sona erdiğinin bildirilmesine ve alacakların tasfiye memurlarına bildirilmesine ilişkin, birer hafta arayla üç defa yapılan ilan. İlk ilandan itibaren en geç 5 gün
  • sTopluluk içi pay kazanımı / elden çıkarımı. TTK m.198’de belirtilen oranlara ilişkin açıklama. Gerçekleşme tarihinden itibaren en geç 5 gün
  • şGemi sicilinden silme ilanı. TTK m.966/1 uyarınca malik veya hak sahipleri belli değilse yapılan ilan. Sicil gazetesinde yayımdan itibaren en geç 5 gün
  • tYönetici ve yakınlarının pay açıklamaları. Yönetim kurulu üyeleri ve yöneticilerin kendileri, eşleri, velayetleri altındaki çocukları ve bunların %20+ paya sahip oldukları şirketlerin, o sermaye şirketindeki paylarına ilişkin açıklama. Sicil gazetesinde yayımdan itibaren en geç 5 gün
  • uHâkimiyet sözleşmesi. Sicil gazetesinde yayımdan itibaren en geç 5 gün
  • üTek pay sahipliği / tek ortaklık. Pay sahibi sayısının bire düşmesi ya da tek pay sahipli kuruluş hâlinde, tek pay sahibinin adı, soyadı, yerleşim yeri ve vatandaşlığı. Sicil gazetesinde yayımdan itibaren en geç 5 gün
  • vŞirket sözleşmesi ve değişiklikleri. Kuruluş/değişikliğin yayımından itibaren en geç 5 gün
  • yTescilden sonraki iki yıl içinde işletme veya ayın devri. Sermayenin onda birini aşan bedelle devralma veya kiralama sözleşmesi. Sicil gazetesinde yayımdan itibaren en geç 5 gün
  • zTemsile yetkili kişiler kararı. Yönetim kurulu veya müdürler kurulunun temsil yetkisi ve şekline ilişkin kararı. Sicil gazetesinde yayımdan itibaren en geç 5 gün
  • aaGenel kurul iç yönergesi. Anonim şirketlerde genel kurulun çalışma usul ve esaslarını içeren iç yönerge. İlan tarihini izleyen 5 gün içinde
  • bbRüçhan hakkı raporu. Rüçhan hakkının sınırlandırılması/kaldırılmasının gerekçelerini, primli veya primsiz pay çıkarma sebeplerini ve primin hesabını gösteren yönetim kurulu raporu. Sicil gazetesinde yayımdan itibaren en geç 5 gün
  • ccSermaye azaltımı raporu. Genel kurulca onaylanmış, azaltmanın sebep, amaç ve şeklini gösterir rapor. Sicil gazetesinde yayımdan itibaren en geç 5 gün
  • ççPay bedeli çağrı ilanı. Yönetim/müdürler kurulunun pay bedellerinin ödenmesine ilişkin çağrısı. Çağrının yapıldığı tarihten itibaren en geç 5 gün
  • ddPay senedi iptali kararı. Mütemerrit pay sahibinin senedinin iptaline ilişkin yönetim kurulu kararı. Sicil gazetesinde yayımdan itibaren en geç 5 gün
  • eeElektronik ortamda toplantı teknik raporu. Elektronik ortam araçlarının etkin katılmaya elverişliliğini ispatlayan teknik rapor. Sicil gazetesinde yayımdan itibaren en geç 5 gün

Yükümlülüğe uyulmamasının yaptırımı

Yükümlülüklere uyulmaması ilgili kararların iptal edilmesinin sebebini oluşturur, kanuna aykırılığın tüm sonuçlarının doğmasına yol açar ve kusuru bulunan yöneticiler ile yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğuna neden olur. Ayrıca TTK m.562/12 uyarınca internet sitesini oluşturmayan şirketlerin yönetim organı üyeleri yüz günden üç yüz güne kadar, siteye konulması gereken içeriği usulüne uygun şekilde koymayanlar ise yüz güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılır.

Bağlam

Enflasyon, eşik değerler ve denetim kapsamı

Yüksek enflasyon dönemlerinde işletmelerin iş hacmi miktarsal olarak artmasa — hatta azalsa — dahi aktif toplamı, net satış hasılatı ve kredi riski gibi finansal tutarları yükselir. Bilançodaki parasal olmayan kıymetler enflasyon düzeltmesine tabi tutuldukça bu etki daha da belirginleşir. Buna karşılık bu tutarlara bağlanmış yükümlülüklerin parasal sınırları nominal olarak sabit kaldığında, kapsama giren şirket sayısı reel bir büyüme olmadan artar.

Bağımsız denetimi doğrudan ilgilendiren iki parasal eşik bu bakımdan birbirinin zıddı: biri 2026’da yükseltildi, diğeri 1/1/2023’ten beri yerinde sayıyor.

Yükümlülük Güncel eşik Dayanak · son güncelleme Durum
Bağımsız denetime tabi olma (genel ölçütler) 500 mn TL aktif1 mr TL hasılat · 150 çalışan 11066 s. CBK · 17/3/2026 Güncellendi
Kredi tahsisinde bağımsız denetim raporu ibrazı 200 mn TLtalep edilen kredi dâhil toplam risk BDDK K. 10435 · 1/1/2023’ten beri Değişmedi

Sonuç ne anlama geliyor?

Denetime tabi olma eşikleri yükseltildiği için bir şirket bağımsız denetim kapsamından çıkmış olabilir; buna rağmen bankacılık sektöründeki toplam riski 200 milyon TL’yi aştığı için kredi tahsisinde denetlenmiş finansal tablo ve bağımsız denetim raporu ibraz etmek zorunda kalabilir. Yani TTK yönünden denetim yükümlülüğünün sona ermesi, denetim ihtiyacının sona erdiği anlamına gelmiyor.

Kredi tahsisinde bağımsız denetim raporu ibrazı

Bankaların Kredi İşlemlerine İlişkin Yönetmelik‘in (RG 21/12/2023, S. 32406) 9. maddesi uyarınca, bankacılık sektöründeki toplam riski Kurulca belirlenen tutarın üzerinde olan ve kredileri canlı alacak olarak izlenen müşterilerden, kredi tahsis aşamasında belirli belgelerin alınması zorunludur. Bu tutar, BDDK’nın 6/1/2022 tarihli ve 10026 sayılı Kararı ile 1/1/2023’ten geçerli olmak üzere 200 milyon TL olarak belirlenmiş ve bugüne kadar güncellenmemiştir. Risk hesabına merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri, mahalli idareler ile banka ve finansal kuruluşlar dâhil değildir.

Toplam kredi riski ≥ 200 milyon TL Talep edilen kredi dâhil Risk Merkezi’nin en güncel verisi esas

Bankalarca alınması zorunlu belgeler şunlardır:

  • aDenetlenmiş finansal tablolar ve bağımsız denetim raporu. Konsolide finansal tablo hazırlama şartlarını taşıyanlardan konsolide, taşımayanlardan konsolide olmayan en güncel hâliyle; KGK tarafından yetkilendirilmiş bağımsız denetim kuruluşlarınca denetlenmiş olmak kaydıyla.
  • bAna ortaklık tabloları. Başka bir işletmenin bağlı ortaklığı olanlardan, ana ortaklığın denetlenmiş en güncel konsolide finansal tabloları ve bağımsız denetim raporları.
  • cMüşterek kontrol hâlinde. Müşterek kontrol edilen işletmelerde, kontrol eden işletmelerin her birinin denetlenmiş en güncel (varsa konsolide, yoksa konsolide olmayan) finansal tabloları ve denetim raporları.
  • çEK-1 analiz tablosu. Yukarıdaki finansal tablolardaki bilgilerden hareketle hazırlanan ve bağımsız denetim kuruluşunun güvence raporunu içeren analiz tablosu (mülga Yönetmelikte EK-4 olarak yer alıyordu).
  • dKurumsal yönetim uyum raporu. SPK’nın Kurumsal Yönetim Tebliğine (II-17.1) tabi anonim ortaklıklardan.

Kredi ilişkisi devam etmek kaydıyla bu ilave belgeler, ilk kez hangi hesap dönemi itibarıyla alındıysa o dönemle birlikte toplam beş ardışık hesap dönemi boyunca, müşteriyle kredi ilişkisi bulunan tüm bankalarca alınmaya devam edilir. Sonradan kredi ilişkisine giren bankalar, beş hesap dönemi tamamlanacak şekilde belgeleri almakla yükümlüdür. Belgelerin temini için müşterilere ilgili yılı müteakip azami dokuz ay süre tanınabilir.

Dayanak

Mevzuat kaynakları

  • 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu — m.397, m.553, m.562/12, m.635, m.1524
  • 660 sayılı KHK — Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında
  • 6434 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı — Bağımsız Denetime Tabi Şirketlerin Belirlenmesine Dair Karar (son değişiklik: 11066 sayılı Karar, RG 17/3/2026, S. 33199)
  • Sermaye Şirketlerinin Açacakları İnternet Sitelerine Dair Yönetmelik — RG 31/5/2013, S. 28663
  • BOBİ FRS Hakkında Tebliğ — RG 29/7/2017, S. 30138 (Mükerrer); büyük işletme ölçütleri: KGK Kurul Kararı 4/5/2026, 75935942-050.01.04-[01/42138]
  • TMS Uygulama Kapsamının Belirlenmesine İlişkin Kurul Kararı — RG 26/8/2014, S. 29100
  • BDDK Kurul Kararı 10435 — 9/12/2022 (kredi tahsisinde ilave belge eşiği: 200 milyon TL)
  • Bankaların Kredi İşlemlerine İlişkin Yönetmelik — RG 21/12/2023, S. 32406, m.9 ve EK-1

Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki ya da mali danışmanlık yerine geçmez. Eşik değerler ve raporlama çerçeveleri Resmî Gazete’de yayımlanan kararlarla değişebilir; şirketinize özgü değerlendirme için mevzuatın güncel metnine ve yetkili bir bağımsız denetçi veya mali müşavire başvurun.

Son güncelleme: Eylül 2026.